{"book":"adl0016","page":320,"text":"جلد اول ٣١١ کتاب ادب القاضی\n\nخود یعنی از مذهب خود در ان حالیکه فراموش کننده بود مذهب خود را نافذ و جاری میشود حکم او\nنزد امام ابو حنیفه رحمة الله علیه واگر قصداً حکم کرد مخالف از مذهب خود پس از حضرت امام ابو حنیفه رح\nدرین صورت دو روایت است در یک روایت نافذ میشود حکم او و در دیگر روایت نافذ نمیشود\nو نزد صاحبین رحمة الله علیهما نافذ و جاری نمیشود این حکم قاضی در هر دو وجه یعنی خواه مخالف از مذهب\nخود بطریق فراموشی حکم کرده باشد یا قصداً و بر این قول صاحبین ، فتوی است کما لا یخفی واما\nلو حكم على مذهب الشافعي ونحوه او بالعكس واما اذا حكم الحنفي بمذهب شافي\nاو محمد رح او نحوهما من اصحاب الامام فلیس حكما بخلاف رأيه (رد المحتار)\nمانند قاضی حنفی مذهب که حکم کند بمذهب امام شافعی رح یا مانند او مثل مذهب امام مالک رح یا بعکس این\nیعنی قاضی شافعی یا مالکی حکم کند بمذهب امام ابو حنیفه رح پس درینصورت حکم قاضی نافذ نیست اما\nوقتیکه حکم کند قاضی حنفی مذهب بمذهب امام ابو یوسف رح یا امام محمد رح یا مانند ایشان از اصحاب\nامام ابو حنیفه رح پس درین صورت حکم قاضی حنفی مذهب بخلاف مذهب او نیست و ذکر فی\nفتاوى الصغري ان الفتوى على قول ابي حنيفة فقد اختلف الفتوى والوجه في\nهذا الزمان ان يفتى بقولهما لان التارك لمذهبه عمداً لا يفعله الا لهوى\nباطل لا لقصد جميل واما الناسي فلان المقلد ما قلّد الا ليحكم بمذهبه\nلا بمذهب غيره وهذا كله في القاضي المجتهد فاما المقلد فانما ولاه ليحكم\nبمذهب ابي حنيفة مثلا فلا يملك المخالفة فيكون معزولا بالنسبة الى\nذلك الحكم (فتح القدیر) و ذکر شده در فتاوای صغری که بدرستیکه فتوی بر قول\nامام ابو حنیفه است رحمة الله علیه پس تحقیق درینصورت فتوی مختلف گردیده است و و\nحق درین زمان این است که فتوی کرده شود بقول صاحبین رحمها الله تعالی زیرا که ترک","chars":1555,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00320.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/320","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/320","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}