{"book":"adl0016","page":302,"text":"جلد اول\nکتاب ادب القاضی\nو اگر قاضی حکم کرد در حادثه که محل اجتهاد بود بر رائی بعد از آن برده شد آن حادثه در حق شخص دیگر بود القضا\nدویهم با بر پس رای قاضی گردیده بود از رای اول درینصورت عمل کند قاضی برای دویم بخود و و آن\nمیکند دین عمل کردن او برای دویم او در حق شخص دویم شکستن حکم او را که برای اول خود کرده بود در\nشخص اول واگر برده شد بان قاضی آنحادثه در حق شخص سوم سوم باز پیش رای او گردیده بود\nبرای اول درینصورت عمل کند بآن رای اول خود و باطل نمیشود آن حکم کردن برای دویم حق\nشخص دویم بسبب این حکم کردن او برای اول در حق شخص سوم چنانکه باطل نمیشود حکم اول او\nدر حق شخص اول بسبب عمل کردن او برای دویم خود در حق شخص دویم همچنین ذکر کرده شده\nدر کتاب بدایع و المجتهد فيه ان لا يكون مخالفا لكتاب او سنّنا علما وليمان معتبرا بحيث يسوغ للمجتهد\nبسببه مخالفة غيره (رد المحتار جلد اول ) بعد از ان مراد بمجتهد فیه آنست که مخالف بنام\nاز انچه بیان کردیم یعنی مخالف نباشد از کتاب و سنت مشهوره و اجماع و بناکرده شده باشد بر دلیلی که\nاز روی شرع معتبر باشد باین شانیگه روا میشود مر مجتهد را بسبب آن دلیل شرعی مخالفت کردن\nاز غیر خود یعنی از دیگر مجتهد وهل الخلاف الشافعى معتبر الاصح نعم صدور الشريعة رو المختار وقيل انما\nيعتبر الاختلاف في الصدر الاول قال فى الفتح وعندى ان هذا لا يعول عليه فان صح ان مالكا وابا حنيفة ح والشافعي\nمجتهدون فلاشك في كون الخلاف بينهما والافلا ولاشك انهم اهل اجتهاد وبرهنة وتؤيله ما في الذخيرة\nخالع الاب الصغيرة على صداقها وبراه غيرالها صح عند مالك و برتئ الزوج عنه فلوقضى قاض نفذ\nوسئل الشيخ الاسلام عطاء بن حمزة عن اب الصغيرة زوجهامن صغير وقبل ابوه وكبر الصغيران و\nغيبة منقطعة وقد كان التزوج بشهادة الصفة هل يجوز للقاضى ان يبعثه الى شامولد\nليبطل هذا النكاح بسبب انه كان بشهادة الصفة قال نعم (ردالمختار)\nو آیا اختلاف امام شافعی رحمه الله علیه معتبر ست اثر مجتهد فیه بودن مسله بانه صحیح تر رو اینها اینست که آری ملاما\nفایده\nدر اینکه قاضی حکم کند در حادثه که\nمحل اجتهاد بود ثانیا برده شود انجادی\nدر حق شخص دیگر نزد القاضی\nفایده\nدر تعریف مسایل مختلف فیه\nفایده\nدرینکه اختلاف امام شافعی رح)\nمعتبرست یانه","chars":1908,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00302.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/302","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/302","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}