{"book":"adl0016","page":299,"text":"جلد اول\n۲۹۰\nکتاب ادب القاضی\nفایده در بیان قضای خنثی\nفایده در بیان آن حکم قاضی که بر دو شود بقاضی دیگر مرضع کند با تحکم و در بیان آنچه حکمیه قاضی دیگر مرضا کند با آن\nدر کار های دنیا در حالیکه جاهل و غافل باشد از علم معطل کننده باشد وظیفه های ذکر کرده شده را از لایق آن و یا نایب میگرفت دیگر کسی را از اهل علم به چیزی اندک از ان وظیفه و باقی آنرا صرف میکرد در شهوتها ولذتهای نفسانی خود پس بدرستیکه درینصورت حلال نیست مراسپر را گرفتن آنوظیفه در زیرا که درین امر گرفتن وظیفه عالمانست و گذاشتن ایشانست بغیر از چیزی باری بخواهند بآنچیز کردن علم چنانکه اینطریقه فقیه ست مکتفی الاشباه من احکام الانثى اختلاف في المسايرة جواز كونها نبية لا رسوله لبناء حالهن على الستر و در مختار والجواز لا تقتضي الوقوع قال في بدا الامالي وما كانت بنيا قط انثى غلطاوي ارد المحتار و در کتاب اشباه از احکام زن ذکر کرده است که هرگز بده است در رسالة مسایره صاحب اور وابودن نبی شدن زنان را نه رسول شدن زیرا یعنی رواست که زن نبی باشد و روا نیست که رسول باشد زیرا که بنای حال زنان برستر و پوشد ند بودنست و رسول را نا چاریت از خلط بودن با مردم وروا بودن آن خواهش واقع شدن آنرا ندارد یعنی اگر چه رواست که زن نبی باشد لیکن زن نبی موجود نشد و چنانکه در قصیده بدالامالی گفته است این مصرع را که معنای آن اینست که هرگز زن نبی نبود است اما قضاء المخنثى فيصح بالأولى وينبغي ان لا يصح الحدود القصاص للشبهة لا نوثية (یعنی) اما قضای خنثای مشکل پس صحیح میشود بطریق اولی و مینماید که صحیح نشود قضای خنثای مشکل در حدود و قصاص از جته شبهه زن بودن او یعنی احتمال دارد که زن باشد\nالباب الثاني عشر فيه فصلا\nالفصل الأول في القضاء في المجهلات باب دوازدهم و درین باب دو فصل است فصل اول ثابت است در بیان حکم کردن قاضی در مسلهائیکه مجتهدان در آن اختلاف کرده اند واذا رفع إلى القاضي حكم حاكم امضا به بعد دعوى صحيحة من خصم على خصم حاضر ( درمختار) امضاه الان بخالف الكتاب السنة والاجماع بان يكون قولا لا دليل عليه ابد اليه المعرفة بالسنة النبوية في المحلم اليه\nجهالهم","chars":1807,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00299.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/299","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/299","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}