{"book":"adl0016","page":297,"text":"جلد اول\n۲۹۸\nكتاب القاضي\n\nترتيبا وذكر العزّ الغَزْنَوِيّ ان عطاءهم مال و ثناء الخ حتى يعلم انه اذا لم يتعهدوا وفي سلك الطريق اباءهم (رد المحتار)\nگفته است امام ابو یوسف رحمہ اللہ در کتاب خراج اینکه بدرستی کسیکه لایق و حقدار باشد در بیت المال\nو اندازه و مقرر شد برای او بقدر حق اشتن او در بیت المال پس درینطور همچنان فرض و اندازه کرده میشود\nبرای فرزندان او متابعت او و ساقط میشود بمردن او چیزیکه مقرر و اندازه کرده شده باشد برای فرزندان\nاو بتبعیت او و گفته است صاحب کتاب حاوی رحمہ اللہ کہ فتوی بر اینست که بدرستی مقرر و اندازه کرد\nمیشود نفقه برای فرزندان عالمان و فقیهان و غازیان و کسیکه حقدار باشد در بیت المال ساقط میشود\nبمردن ایشان آنچیزیکه مقرر و اندازه کرده شده باشد برای فرزندان ایشان چنانکه در کتاب طحطاوی مندرج\nشده است گفته است حموی رحمه الله در رساله خود اینکه تحقیق ذکر کردند علمای رحیم الله تعا این امر\nبالتبع\nبدرستی مقرر و اندازه کرده میشود برای اولاد علما و ساقط میگردد بمردن اصل یعنی پدر ایشان در جهت\nاولاد\nگردانیدن ایشان در آموختن علم و ذکر کرده است علامه مقدسی رحمه الله که بدرستی دادن خلیفه بر این\nایشان بطریق اولی است از جهت بسیاری احتیاج ایشان خصوصا وقتیکه باشند که کوشش کنند در راه\nرفتن بر راه و طریقه پدران خود و نقل العلامة البيري عن الخزانة عن مبوط فخر الاسلام \nاذامات من له وظيفة في بيت المال لحق الشرع ولعزاز الاسلام كاجر الامامة والتأذين وغير ذلك\nمما فيه صلاح الاسلام والمسلمين وللبيت بناء يراعون ويقيمون حق الشرع\nولعزاز الاسلام كما يراعى ويقيم الاب فللامام ان يعطى وظيفة الاب لابناء للبيت\nلا لغيرهم (رد المحتار) و نقل کرده علامه پیری رحمہ اللہ از کتاب خزانه که صاحب خزانه نقل کرده\nاست\nاز کتاب مبوط فخر الاسلام رحمه الله اینکه وقتیکه مرد کسیکه مر او را مقرری بود در بیت المال از جهت حق شرع تشریف\nباشد پس\nعزت دادن اسلام مانند اجرت امامت و اذان گفتن و غیر ازین هر دو از ان چیزیکه در ان صلاح دین اسلام و مسلمانان\nآنکه مراروه در ایته باشند که رعایت میکردند و برپا میداشتند حق شرع و عزت دادن اسلام را چنانکه رعایت میکرد","chars":1837,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00297.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/297","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/297","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}