{"book":"adl0016","page":295,"text":"جلد اول\n٢٨٦\nکتاب ادب القاضی\n\nفایده\nدر پادشاه شدن زن\n\nپس هر یکے از اهل شاہدی باشد اهل میباند برای قضا و حال آنکه زن اہل شاہدی است در غیر حد و در قصاص\nپس همچنین زن اهل است برای قضا در غیر حدود و قصاص و اما سلطنتها فصحیحة وقال فى المضمرات\nفتوى لخيرية الله جارية الملك الصالح ایوب (محررائق) و اما سلطان شدن و پادشاه شدن زن پس صحیح است فتوای\nولایت پادشاهی امصرد ادو شد بجوزنی را که آنران حمیده میگفتند بود دختر ملک صالح پسر ایوب وفا تخلاتی\nلو قضت فى الحدود والقصاص فرفع الى قاض اخر فامضاه ليس لغيره ان يبطله (محررائق)\nو ذکر شده است در کتاب خلاصة الفتاوی که اگر زن حکم کرد در حدود و قصاص پس برده شد انحکم او بقایی\nدیگر پس امضا کرد حاکم آنزان نیست قاضی دیگر را اینکہ باطل بگرداند آنحکم انزنر او تصليح ناظرة الوقف ودية\nليتيم وشاهدة فيه دويحقان الصاهر صحة تقريرها فى النظرية الاوقاف والشهادة فان لم يكن بشرط\nالواقف (محررائق) وزن صلاحیت دارد ناظر شدنرا برای وقف و صلاحیت وصی شدنرا\nدارد برای یتیم و صلاحیت دارد شاهد بودن را چنانکه در کتاب فتح القدیر ذکر شده است پس\nظاهر عبارت کتاب فتح القدیر اینست که صحیح است مقرر کردن زن در ناظری کردن در وقفها\nو صحیح است شاهد بودن او واگر چه نباشد مقرر کردن آنزن بشر ط کرد ان وقف کننده و اما تفویضها فى نحو وظيفة\nالامام فلاشك عدم صحة بعد اهليته لرد المحتار اما مقرر کردن زن در مثل وظیفه امام پس شک نیست\nدر صحیح نابودن آن از جهت اہل نابودن زن برای آن وفي الاشباه اذا ولى السلطان مدرسا ليس\nباهل لم تصح توليته واذا عزل الاهل لم ينعزل رد المحتار جلد رابع) وفى البزازية السلطان اذا اعطى غير حق\nخذ ظم مرتين ننع المستحق واعط غير (رد المحتار) و در کتاب اشباه ذکر شده که اگر مقرر کرد پادشاه مدرسی را که ایل\nو سزاوار تدریس نبود صحیح نمیشود مقرر کردن او و اگر معزول کرد مدرسی را که اهل تدریس بود معزول نمیشود\nو ذکر شده است در کتاب بزازیه اینکه پادشاه وقتیکه وظیفه داد بغیر مستحق و غیر لایق را پس تحقیق ظلم کردان\nپادشاه دو بار یکبار بمنع کردن وظیفه از مستحق آن و دویم باز بدا دن وظیفه بغیر مستحق آن وفي مفيد المفتی\n\nفایده\nحکم نمودن زن در حدود\nو قصاص\n\nفایده\nدر ناظر شدن و وصی شدن و شاهد\nشدن زن\n\nفایده\nزن صلاحیت ندارد که وظیفه امام\nو مانند آن برای او مقرر شود\n\nفایده\nدر ولایت دادن پادشاه مدرسی را که\nاہل آن نباشد و در معزول کردن مدرسی\nرا که اہل آن باشد","chars":2063,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00295.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/295","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/295","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}