{"book":"adl0016","page":290,"text":"جلد اول\nکتاب ادب القاضی\n٢٨١\nالذی يقال فيه وصل الينا من يد فلان الفلانى كذا ومثله ما يكتبه الرجل فی دفتره مثل قوله\nعلیہ بیان الذی فی ذمتنا لفلان الفلانی فهذا کله مصدر معنون جرت العادة بتصده\nبذلك وهو مفاد کلام قارئ الهداية للمذكور فمقتضاه ان هذا كله اذا اعترف بانه\nخطه يلزمه وان لم يكن مصدرا معنونا لا يلزمه اذا انكر المال وان اعترف بكونه كتبه\nبحفظه الا اذ كان بياعاً او صرافاً او سماراً فان الخانية وصك الصراف والسمسار حجة عرفاً فتعلم ما اذ لم يكن\nمصدراً معنوناً وهو صريح ما مر عن المجتبی وما اذ لم يعترف بانه خطه كما هو صریح ما مر عن الخزانة راد المجتبی\nو مانند این حکم است آن حکمی که ذکر شده است در فتاوای قاری هدایه اینکه وقتیکه نوشت خطی را بطرفیکه تو\nمیشود حجت دیگر و ثیقه شرعی لازم میشود بر اشخص نویسنده و آن اینکه در آن خط نوشته شده است قاطعاً\nحجت نوشتن نیست که بنویسد که میگوید فلان که از فلان قوم است که بدرستی در ذمه منست مر فلان را که\nاز فلان قوم است اینقدر مال و اینقدر پس این نوشته او اقرار است که لازم میکند بر او آن مال را و اگراین\nطریقه نوشته نکرده بود همچنین قول او است با سوگند کردن او و من میگویم که عادت مردم درین وز در سرنام\nکردن خطها با این طریقه است که گفته میشود در اول خط اینکه سبب نوشتن آنخط اینست که ثابت شده است\nدر ذمه فلان که از فلان قوم است مر فلان را که از فلان قوم است اینقدر مال و اینقدر و همچنین است\nخط رسید آن خط رسید که گفته میشود در اول آن که رسیده است بما از دست فلان که از قبیله فلانی است اینقد\nمال و مانند این سرنامه است آنچه که نوشته میکند مردی در دفتر خود مانند این قول خود را که معلوم است بیان انچه\nدر ذمه ماست مر فلانرا که از قبیله فلانست پس این خطها یی که سرنامه دارند هر کدام از بیطر تقها شانکی\nشد تمامی آنها سرنامه داده شدند که جاری شده است عادت بطیعه در ساختن آن خطها بآن طریقه های مذکوره\nو همین است معنی کلام قاری هدایه که ذکر شد پس مقتضای کلام قاری هدایه این است که تمامی این چیز ها که ذکر شند\nاست که خصم اقرار کننده باشد باینکه این خط منست لازم میشود بر او مالیکه دران خط است اگر خط مصدر و سرنامه دان نبو","chars":1853,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00290.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/290","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/290","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}