{"book":"adl0016","page":242,"text":"جلد اول\n۲۳۳\nکتاب القاضی\n\nدانشکر مکارم از این نوشته قاضی شاهدی را بمدعا علیه همین است کتاب حکمی این نوشتن قاضی در حقیقت نقل کرده\nشاهدست و خاص کرده شده است بچند شرط یکه بیان میکنم ان را انشا الله تعالى وافاد القهستاني ان الكتاب\nيكون الى القاضي ولو كان الخصم حاضرا وذلك لامضاء قاضي احر كمال دالدي على اثق الفاردتين\nوحكم به ثم اصطلى ان ياخذ منه فى بلد احر وخاف ان ينكر فكتب ع الامضاء نفذلك البلد\n(رد المحتار) افاده کرده است مصنف جامع رموز این را که نوشته قاضی میشود بسوی قاضی دیگر اگر چه مدعی علیه حاضر باشد\nو این نوشتن با انکه مدعی علیه حاضر باشد بجهت امضا کردن قاضی دیگر است چنانکه دعوئی کند شخصی بر شخصی دیگر برار\nدرم را یکه زانکو امان را بر مدعی علیه دکم کند قاضی باین هزار درم بر مدعی علیه بعد از ان متطاق کند مدعی و مدعی علیه میان\nخود پر اینک بگیر مدعی حق خود را در شهر دیگر و بترسد مدعی از منکر شدن مدعی علیه پس بنویسد قاضی همچن کم خود را برای\nامضا کردن قاضی شهر دیگر بران حکم وقبوله في الحقوق يندرج تحته الدين والنكاح (هدايه) والطلاق\nوقتل موجبه مال (رد المحتار) والنسب من الجو والميت والغصوب والامانة المجودة من\nوديعة وعارية والمضاربة المجودة (هدايه) والشفعة والوكالة والوصية والايصاء\nوالموت والوراثة (بحر رائق) وكل حكم يمكن تحقق شرايط كتاب القاضي فيه عالمکيريه)\nو این جله مصنف رح که في الحقوق داخل میشود زیر حکم ان دین و نکاح و طلاق و قتلی که موجب ان مال شده و داخل میشود در ان\nنسب که از مرده باشد یا از زنده و مال غصب کرده شده و مال امانت که امانت گیرنده منکر شده باشد از ان ما\nامانت خواه و دیعت باشد یا عاریت و مال مضاربت که مضارب منکر شده باشد از ان و داخل میشود در ان\nحقوق شفعه و وکالت و وصیت و وصی گردانیدن و مردن و وارث بودن و هر حکمی که امکان باشد وجود\nشرطهای کتاب قاضی در ان حکم یعنی بدین چیزها رواست نوشته قاضی بسوی قاضی دیگر ويقبل في العقار ايض وعن\nمحمد انه يقبل في جميع ما ينقل ويحول وعليه المتأخرون ومنهم الصدر (هدايه) وبه يفتي للمضرورة (درمختار)\nوعن ابى يوسف انه يقبل فى العبد دون الامة وعنه انه يقبل فيهما بشرط التعرض لموضعها هدايه\n\nنام برده\nدر حقیقیت قاضی شهر دیگر\nدر عین باغ و سر شمین که\nاصل میشود دیگر دران\nحکم نمیکند ۱۲","chars":1942,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00242.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/242","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/242","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}