{"book":"adl0016","page":238,"text":"جلد اول\n۲۲۹\nكتاب القاضی\n\nسئل في شرير يضر الناس بيده ولسانه يسعى في الارض المفسدة وحراثة وياخذ منهم مالنفسه\nما لا يحل وظف له وظيفة استطال بها وعلمها مما لاهل يسمع من اهل المدينة الاخبار عنه\nبذلك لدى الحكام العادلين والائمة المنصفين واذا سمع قولهم فيه فماذا يجب عليه\nاجاب نعم يسمع الاخبار بكونه شريرا بيده ولسانه سواء كان حاضرا اوغائبا وليس هذا\nمن قبيل الجرح المجرد الذي لا يقبل لانه لا يكون الا فيما هو حق العبد خاصه وهذا من\nحق الله تعالى لقصد رجيله الكريم ولذا نص علماءنا بان المخبرين بذلك لهم الاجر والثواب\nالجزيل حيث كانو المخلصين لقصد هم دفع كلمة التعدى لعامة المسلمين وللحاكم طلب و\nتعزيره ولو بالقتل حيث تقرر فيه بانه لا يرجع الا بالقتل (فتاوى خيريه) پرسيده شد بر باره\nشخصی شرانگیز که ضرر میرساند بمردم بدست زبان خود بکوشش کردن خود بفساد در زمین یک شام و بکوش\nکردن مددگاران خود و میگرفت از مردم برای خود مال را و آن ضرر کردن گرفتن مال او وظیفه و مقرر\nگردانید و بود برای خود و تکبر میکرد باین کار و برین کار زمان در از گذرانیده بود آیا شنیده میشود از\nاهل شهر اخبار ازان شرانگیزان شرانگیزی او نزد حاکمان عادان و پادشاهان منصف وقتی که\nشنیده شود قول ایشان درباره آن شرانگیز پس چه چیز واجب میشود بر و گفته شده ست که جان\nکه آری شنیده میشود اخبار آنمردم بشرانگیز بودن او بدست و زبان خود برابر ست که حاضر باد\nآن شرانگیز یا غایب باشد و نیست این اخبار اهل شهر در باره او از قبیل جرح مجرد یکه قبول کرد نشود\nزیرا که آن جرح مجرد نمیباشد مگر در چیزیکه خاص حق بنده باشد و اینسکه گفته شد از حق الله تعالی است\nاز جهت قصد کردن این خبر دهنده گان عزت ذات شریف الله تعالی را و از نجهت است که تصریح کردی\nعلمای ما باینکه بر خبر دهنده گان را از شتر انگیزی آنرد شریر پجاکمان عادل مزد و ثواب بزرگ است\nایشان خالص کننده گان باشند قصد خود را بدفع کردن ظلم او که تجاوز کنده است عالم مسلمانان است حاکم توانی\n\nفایده\nدر تعزیر نمودن شخصی که ضرر\nبرساند بمردم سعی کند\nبفساد","chars":1741,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00238.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/238","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/238","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}