{"book":"adl0016","page":236,"text":"حصه اول کتاب یواقیت\n\nبترک کردن نماز چنانکه در کتاب نهر فائق ذکر شده و ذکر شده است در کتاب قنیه که روا است مر پدر را تعزیر کرد\nطفل بر آموختن قرآن و ادب و آموختن علم از جهت فرض بودن آموختن آن اشیا بر پدر و مادر و روا\nمژده را زدن یتیم در امریکه میزند ولد خود را در ان الصغر لا یمنع وجوب التعزیر لغرى بين\nالصبيان وهذا لو حق عبد و اما لو كان حق الله تعالى بان زنی او سرق منع الصغر منه\n(در مختار) نابالغ بودن منع نمیکند واجب شدن تعزیر را پس جاری میشود تعزیر میان پسران نابالغ\nو این حکم وقتیست که اکر ان جنایت که کرده باشند حق بنده باشد و اما اگر حق خداوند تعالی باشد مانند یکه\nزنا کرد یا دزدی کرد منع میکند تعزیر را نابالغ بودن اوز وجة الصغير عن القنية مراهق شتم با\nفعليه تعزیر والظاهر ان المراهق غیر قید (ردالمحتار) و ذکر شده است در کتاب بحر رائق\nاز کتاب قنیه اینکه مراتی دشنام داد عالی را پس لازم میشود بر او تعزیر و ظاهر این است که مرا هق قید احتراز\nنیست که احتراز از غیر مراهق کند بلکه در غیر مرا حق نیز همین حکم است و من حداً وعزر فهلك غدیر\nهدر الا امراة عزرها زوجها فماتت (تنویر) کسیکه حد شرعی زده شد یا تعزیر کرده شد پس بمات\nپس خون او لغو است مگر زنی که شوهر او تعزیر کند او را پس بمیرد که خون او لغو نیست اذعت علی\nزوجها ضربا فاحشا و ثبت ذلک علیه عزر كما لو ضرب المعلم الصبی فاحشا بانه یعزر ويضمنه\nلومات سمنی (درمحتار) والضرب الفاحش هو الذی یکسر العظم او يخرق الجلد\nاو یسوده کما فی البنا رحاشیة (رد المحتار) زنی دعوی نمود بر شوهر خود زدن بسیار را و آن را\nثابت نمود بر شوهر خود تعزیر کرده شود شوهر او چنانچه اگر معلم بزند کودی را بزدن بسیار زیرا که میمرد\nآن معلم تعزیر میکند آن کودک را پس اگر مرد او ان اثرا میدهد چنانکه در کتاب سمنی ذکر شده است\nو زدن بسیار انست که بشکند استخوانی و یا پاره کند پوست را و یا سیاه کند انرا چنانچه در کتاب تاتار خانیه ذکر شده است\nارتدت تفارق زوجها بغير على الاسلام ويعزرها لا تزوج بغيره يمر ملتقط (در حجار طبع جده حید حاج حیات\nملتقط الدرر\nفایده\nدشنام دادن\nمراهق علما را\nفایده\nدر اینکه پدر دست معلمان\nشخصیکه حد شرعی زده شود\nیا تعزیر شومیر و\nفایده\nاینکه زن دعوی کند\nبر شوهر خود زدن\nبسیار را\nفایده\nدر تعزیر زنیکه مرتد شود\nاز برای اینکه جدا شود\nاز شوهر خود","chars":1983,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00236.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/236","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/236","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}