{"book":"adl0016","page":234,"text":"حصه اول\n۲۲۵\nکتاب بقاضی\n\nفایده\nبندی کردن شخصی که جمع\nشراب اید و یا کسیکه قمار زند\nو یا تهمت کرده شود بقتل\nشخصی یا دزدی\n\nفایده\nدر تعزیر کردن مولیٰ\nغلام خود را و شوهر زن\nخود را\n\nفایده\nدر تعزیر کردن شخصی\nکه قبول محکمۀ قاضی\n\nشود بر آن محضر در حقوق الله تعا و کسیکه قومی کرده است بتعزیر کردن نویسنده و آن پس تحقیق که او\nخطا شده است در قومی و فی کفالة العینی عن الشافی رح من یبیع الخمر دید ثمنه او یمزق بصدقاً\nواودید ثم اخرجه ومن يتم بالقتل والسرقة وضرب الناس حبسه واطله فی السجن حتی تیوب\n( درمختار ) و در کتاب کفایه از کتاب عینی روایت کرده است از امام ابو یوسف رحمة الله تعا این\nکه کسیکه جمع میکند شراب را و می اشامند نزا و یا ترک میکند نماز را بندی میکنم او را و ادب میدهم او را\nبعد از آن بیرون میکنم او را از بند یخانه و آن کسیکه تهمت کرده شود بکشتن و دزدی کردن\nو زدن مردم بندی میکنم او را و همیشه میدارم او را در بند یخانه تا تو به کند از کشتن و دزدی کردن\nو زدن يعزر المولى عبدة والزوج زوجته ولو صغيرة على تركها الزينة الشرعية مع قدرتها\nعليها و تركها غسل الجنابة وعلى الخروج من المنزل او بغير حق و ترك لاجابة الفراش الطاهرة\nمن نحو حيض ( درمختار ) وكانت خالية من صوم فرض ( رد المحتار ) والضابط كل\nمعصية لاحد فيها فللزوج والمولى التعزير وليس منه ما لو طلبت نفقتها او كسوتها\nوالمعت لان لصاحب الحق مقالا الخ ( درمختار ) تعزیر کند مولا غلام خود را و تعزیر کند شوهر زن خود را\nاگر چه نا بالغ باشد بترک کردن زن زینت شرعی را با قادر بودن زن بر آن زینت و بترک کردن زان\nغسل کردن را از جنابت و برآمدن آنزن زخانه شوهر خود اگر این برآمدن آن زن بغیر حق باشد و بترک کردن\nقبول نمودن قول شوهر را که شوهر او را بجماع خواست اگر آن زن پاک باشد از مانند حیض و فارغ باشد از\nروزه فرض قاعدۀ کلیه این است که هر گناهی که حد شرعی در آن نباشد پس روا است مر شوهر و مولیرا تعزیر کردن\nبر آن و نیست از قبیل قاعدۀ مذکور آغصو تیگه‌زن خواست نفقۀ خود را یا پوشاک خود را و مبالغه کرد در خواستن نفقه و پوش\nخود با شوهر خود زیرا که صاحب حق را رواست گفتگو کردن در خواستن حق خود چنانکه در کتاب بحر رائق ذکر شده است\nرجلان وقعت بينهما خصومة وهما من عرض الناس فذهب احد او خط خطوط الفمها وذهب\n\nعبدة المكرم","chars":1955,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00234.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/234","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/234","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}