{"book":"adl0016","page":209,"text":"جلد اول\n۲۰۰\nکتاب ادب القاضی\nواگر بوده رشیدی را دینها بر مردم و محتاج شد بدعوی کردن بایشان نزد قاضی بیرون کند اورا تا قاضی\nاز بندیخانه برای اینکه دعوی کند با دینداران خود بعد ازان واپس بندی کرده شود اینچنین آورده است\nدر فتاوای قاضیخان و متى حبسه القاضی یکتب اسمه و نسبه فى ديوانه و يكتب من حُبس لاجله و\nمقدار الحق عليه و يكتب التاريخ فيكتب حُبس فلان بن فلان بكذا و كذا درهما لفلان يوم كذا\nمن شهر كذا في سنه كذا كذا في محيط السرخسی (عالمگیری) وقتی که بندی کرد قاضی این اورا بسبب\nحق مردم که بر و بود نوشته کند نام اورا و نسب او را در دیوان خود و نوشته کند نام شخصی را که آن بنده\nاز جهت او بندى شده است نوشته کند اندازه آن حق را که براو است نوشته کند تاریخ بندى شدن را\nپس بنویسد اینچنین که بندى كرده شد فلان بن فلان باینقدر درهم مر فلانراست با اورا فلان\nروز وفلان ماه و فلان سال اینچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی فان حُبس رجل في دين و\nجاء الخريظ اليه بالدين فان القاضی يُخرج المطلوب حتى يجمع بينه وبين المدعى فان قامت\nللمدعى بينه عادلة او اقراعاده الى السجن وكتب فى ديوانه انه محبوس بحق هذا المدا\nايضا مع الاول حتى اذا قضى دين احدهما يبقى محبوسا بدين الاخر كذا\nفي المحيط (عالمگیری) پس اگر بندی کرده شد مردی در دین شخصی مردی میگیرند و طلب میکرد اورا\nدین خود پس بدرستى قاضی بیرون کند آن بندی را از بندیخانه تا اینکه یکجا کند میان او و میان مدعی او پس\nگزشته مدعی را شاهدان عادل بحق او یا اقرار کرد آن بندى بحق او باز بگرداند قاضی آن بنبس او بید بخانه و نشوته\nکند در دیوان خود که بدرستی این شخص بندی کرده شده است بسبب حق این مدعی او نیز بانمدعی اول تا شخصی نفر\nاول نا اینکه گرا کرد دین یکی از ان شجریان ان اباق بماندبند یک ده د دین تا ب این که این آورده شده ای\nلهما على رجل دين لاحدهما القليل وللاخر الاكثر لصاحب القليل حبسه وليس\nلصاحب الاكثر اطلاقه بلارضاء و ان اراد احدهما اطلاقه بعد ما رضيا","chars":1690,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00209.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/209","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/209","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}