{"book":"adl0016","page":195,"text":"جلد اول ۱۸۶ كتاب ادب القاضی\n\nفي دية ولا ارش ولكن يؤخذ من عطياتهم ولو لم يكونوا من اهل العطاء وامتنعوا من الاداء يحبسون\nكذا فى الخلاصة (عالمكيرى) ودر کتاب خلاصه ومطوله ذکر شده است اینکه بندی گروه نمی شوند در دیت\nو شد تاوان زحم کردن کسانیکه بقرار حکم شرع دیت برایشان لازم میشود و لیکن گرفته میشود از وظیفهای ایشان\nکه در دفتر سلطانی مقرر دارند و اگر ایشان از اهل وظیفه نبودند و منع آوردند از ادای آن تاوان بندی کرده\nمیشوند همچنان مذکور ست در کتاب خلاصة الفتاوى وتجلس ذو الكتب الصحاح المحرره ده محتلم\nفايده\nكسيكه بدون کتاب مالی\nندار د بندی کرده میشود\nبدین\nاى الذى حرر الكتب صحيحاً واحتاج اليها لاعتمادہ علیها اور دالمختار على الدين اذ بالكتب\nما هو معسر (درمختار )اوقضاء الدين مقدم على حاجته اليها واركاني ضرابی چتا خذ الضلامة\nوعليه وجوب الزكوة كما لو كان قوت شهرہ اند يباع علیه و هو موسر ولا يباع عليه قوت يومه\nكما فی الغنية (رد المحتار) و بندی کرده میشود دین داریکه صاحب کتابها باشد و صحیح کننده و محرر کننده\nباشد آن کتابها را یعنی انکسیکه نوشته کرده باشد کتابها را و صحیح کرده باشد آنها را و محتاج باشد\nبآنها از جهت اعتماد او بر آن کتابها بندی کرده میشود بسبب دین زیرا که بسبب داشتن کتابها او ناتوان\nنیست زیرا که ادا کردن دین مقدم است بر حاجت او بان کتابها اگر چه او ناتوان است در باره گرفتن صدقه\nو درباره واجب با شدن زکوة بر او چنانکه اگر اور اتوشه یکماهه باشد پس درینجیز آن توشه فروخته میشود\nبر او و او توانگر است بسبب آن توشه و فروخته نمیشود بر او توشه یکروزه بحهت ادا کردن دین چنانکه ذکر شده\nفایده\nدر حدود و قصاص بعد از\nاست در کتاب قنية ولا يحبس فى الحد والقر حتى يشهد شاهدان مستوران بعد التزكية\nحفظ شهادت بندی کرده\nنمیشود\n(درمختار ) و بندی کرده نمیشود جهت حدود و قصاص تا که شهادت بدهند دو شاهدان که پوشیده باشند حال\nعادل بودن و عادل نبودن ایشان با شتار می هم دو یک شاهد عادل بعد از ان بندی کرده میشود\nفایده\nبند بیار قاضی را کنند\nمحبو من محرم خواست میشود\nکما ضرکر د مشتخر بدین\nصحمان قاضن المعطى رجلا من المسجونين حبسة القاضى بلين عليه فلرب الذين ان يطلب الضمان\nيا حضارہ کما فی الغنیۃ (اشباه) وقيد باحضاره اذلا يلزمه الدين لعدم موجبه وكذالورد النعمان\nمهری کلم","chars":1960,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00195.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/195","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/195","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}