{"book":"adl0016","page":186,"text":"جلد اول\nكتاب ادب القاضي\nالا مال له اطلقه من السجن زعبهر بعدا) پس اكر بزندى كردن ديندار جا با وكذشت وقاضی را ظاهر شد\nكه بدرستى او راضی ست بضر روهميشه بندي كند او را تا اداكردن دين واكر كمر ازین مدت كذشته بود مثل دوماه\nياكم از دو ماه وقاضى را ظا هر شد كه بدرستی او عاجزست مالی نیست او را رها كند ابنُدي كرى اور انیم سال\nعنه (تنوير) بعد حبه بمايراه (درمختار واعلم ان سوال القاضي بعد المدة للاحتياط كلاً\nمصلحة التى يغلب على ظن القاضى انه لوكان له مال دفعه وحث طلاقه ان لم يقبل لند\nجيه يساره من غير حاجة الى سوال (فتح القدير) بعد ازان ببرند قاضی از ناتوانی آن دیندارپس ازبندی\nکردن او ومقدارآن قدر مدتی که مصلحت میداند آنر اقاضی بد انکه پرسید نقاضی از ناتوانی دیندارپس از گذشتن\nمات بندی کری او از جهت احتیاط است و اكر نه پس از گذشتن انقدر مدت بندى كری که غالب بیا مدكمات قانی\nكه اكوان دیندار امالی میبودی او آنرا بصاحب حق میبخشید و برقاضی رهاكردن اوبشرطی كه مدعى يكذرانيه او\nباشد شاید ان توان كری او را و این واجب بودن رهاكردن وغيرحاجت بپرسید وحال ست و انما یساله\nعن عبرة عن جيرانه وأهل قانه واهل سوقه من الثقات دون الفساق (قاضيخان)\nويكفي عدل بغية الدائن ( درمختار، والاثنان احوط رد المحتار، وانما المستور\nفان وافق قوله رأى القاضى عمل به والالا ( درمختار) وان لم يكن\nللقاضي رأى في عسرة المحبوس اويسرته فيشترط كون المخبر عد لا واستحسنه\nفي النهر وغيره (رد المحتار) واما الفاسق فلا يقبل خبره (بحر) ولا يشترط\nحضرت الخصم ولا لفظ الشهادة (درمختار لكن اذا كان غائبا سمعها واطلقه\nبكفيل كما في البحر عن الخزانة (ردالمحتار، الا اذا سارعا في البار ولاعسار ديجان\nوكيفيته ان يقول للمخبران حاله حال المحبوس في نفقته وكسوته وحالته ضيقة وقل لايم\nحاله فى السر والعلانية (بحر ) واذا قالو الا نعرف له ما لا كفى ذلك (قاضیجا)\nفايده\nپرسيدن قاضى از حال\nدیندار","chars":1630,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00186.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/186","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/186","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}