{"book":"adl0016","page":181,"text":"جلد اول\n۱۴۲\nكتاب القاضی\n\nفايده\nوقت بندی\nکردن\n\nاز مشاورہ کردن در ادای حق صاحب دین الفصل الثانی فیمن یحبس ومن لایحبس\nفصل دوم ثابت است در بیان آنکسیکه بندی کرده میشود و بیان آنکسیکه بندی کرده نمیشود واذا ثبت الحق\nعندالقاضى وطلب صاحب الحق حبس غريمه لم يعجل بحبسه و امره بدفع ما عليه ان امتنع\nحبسه (هدايه) وقتیکه حق ثابت شود نزد قاضی بر دیندارسی و صاحب حق طلب نماید بندی کردن دیندار\nخود را قاضی تعجیل نکند به بندی کردن او و امر نماید او را بدادن مالی که بر اوست پس اگر بعد از امر قاضی از دادن\nحق منع آورد بندی کند قاضی او را وينبغى ان يقبل هذا بما اذا لم يتمكن القاضى من اداء\nما عليه بنفسه كما اذا ادعى عينا فى يد غيره او وديعة له عنده وبرهن انها\nهي التي في يدها او ديناله عليه و برهن على ذلک فوجد معه ما هو من جنس حقه\nكان للقاضى ان يأخذ العين منه وما هو من جنس حقه ويدفعه إلى\nالمالك غير محتاج الى امره بدفع ما عليه وقد قالوا فى رب الدين اذا ظفر\nبجنس حقه له ان يأخذه وان لم يعلم به المديون فالقاضى اولى (نهر من تبعة الحموى\nوغيره لرد المحتار) و بنباید که مقید کرده شود این بندی کردن او را بعد از منع آوردن آنوقتیکه فاضی\nخود قدرت نداشته باشد با داکردن حتی که بردیندار است واگرا در باشد باداکردن آن نیاز خود دیندار چنانکه شخص دعوی\nنماید یک مال معینی در دست دیگری یا دعوی کند امانت خود را نزد او وکواهان بگذراند که بدرستی ان مال\nیا ان امانت من همین چیز است که در دست اوست و یاد عوی نماید دین را بر دیندار و گذراند کو امان باران درین کتان\nبیا به نز دو یندا چیزیرا که از جنس حق صاحب دین باشد روا است مرقاضی را طلبکی و ان مال از دعی علیه و کیرو چیری را که از جن\nحق صاحب است او بده انتقالی چیز نیا با لک آن بغیر محتاج بو دن قاضی بفرمودن او دیندار را یادان انچیز که بر اوست\nو تحقیق علما رحمهم الله گفته اند که بدرستی وقتی که صاحب دین غین است یافت بنجنس حق خود از مال دیندار ر و است مردون\nا گرفت ان گرچه دیه بران عالم نباشد پسر اسی سترت بگرت ان انم کرد و شده است این حکم دركتاب نهرفات ويرد","chars":1774,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00181.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/181","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/181","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}