{"book":"adl0016","page":178,"text":"حصه اول\n۱۷۹\nكتاب القاضي\n\nدر كتاب نوازل اورده است اينكه شنيدم از امام ابو يوسف رح كه پرسيده شدانه از حكم قاضی وقتيكه جابری كردن\nشده باشد برای او سی درم در رقهای كاتب او وبهای كاغذ يكه دعوای مدّعه و مدعی عليه در ان نوشته ميشود\nوبهای دگر كاغذ های كار امد او ميدهد قاضی اجرت درم آن را بكاتب و ميكرداند ده درم آن را بر امد وكيلشان\nميشود همراه قاضی و قاضی تكليف ميكند مدعی و مدعی عليه را باوردن كاغذ با ايا قاضی را رو است كه چنين بكند\nيا نه كفت حضرت امام ابو يوسف رح كه دوست نميدارم اينكه بكرداند چيزيرا از ان مبلغ از جايكه مقرر كردم\nشده انمبلغ برای آن هچنين ذكر شده است در فتاوای تاتارخانيه فى عنوان القضاء قال الخصاف رح\nلابد للقاضى من ان يكون له يوم يستريح فيه حتّى لا يمل وينظر في اموره وسمّوا ذلك\nاليوم يوم البطالة وكان ذلك اليوم في زمان الخصاف رح مترددا بين يوم الاثنين\nويوم الثلثاء وكان الرسم في زمان ابى حنيفة رح ان يوم البطالة يوم السبت وكان\nالمدرسون لا يدرسون في السبت وهذا الرسم كان جاريا من زمن ابى حنيفة رح الى زماننا\nبين ائمة بلخ ومن القضاة من يختار هذا ومنهم من يختار يوم الاثنين والرسم في\nزماننا يوم الثلثاء لان عمل القضاء من جنس عمل السلطان وعمال السلطان\nلا يشتغلون بالا عمال في ذلك اليوم ويقولون انه يوم دم قابيل قتل هابيل في\nهذا اليوم ( فتاوى ابراهيم شاهی ) در كتاب خزان القضا آورده است كه كفته است خصاف رح\nكه چاره نيست مرقاضی را از اينكه باشد برای او يك روزی كه استراحت و ارامی كند در ان روز\nتا ملول نشود نا ظر امورات كردد كار های خود و اين روز را نا ميده اند روز بطاله و بكارمی و همچنين انرا\nدر زمان خصاف رح كاهی روز دوشنبه بود و كاهی روز سه شنبه و بود عادت در زمان ابو حنيفه رح اينكه روز\nبطاله روز شنبه بود تدريس نميكردند مدرسان در روز شنبه و اين عادت جاريشى در ميان اتمان بلخ رح از زمان امام ابوحنيفه\nتا زمان مايان بعضی از قاضيان انكسى است كه اختيار كرده است همين روز شنبه و بعضی از آنان اختيار ميكنند روز دوشنبه را\n\nفايده در\nنا جايزت روز كار\nبودن مر قاضی را","chars":1774,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00178.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/178","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/178","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}