{"book":"adl0016","page":177,"text":"جلد اول ۱۶۸ کتاب القاضی\n\nکرده شده که حضرت ابوبکر صدیق رضی الله تعالی عنه چون خلیفه کرده شد میگرفت رزق خود را از بیت المال و همچنان\nحضرت عمر و علی رضی الله تعالی عنهما که میگرفتند رزق خود را از بیت المال و اما حضرت عثمان رضی الله\nتعالی عنه صاحب غنا و توانگری بود پس عمل میکرد محتسبا لله و نمیگرفت رزق خود را از بیت المال همچنین مذکورا\nدر کتاب خلاصه و روایت کرده شده است که مقرر کرده شده بود برای حضرت علی کرم الله وجهه هجده درهم\nدر هر ماه همچنین است در کتاب بدایع و یشاید پادشاه را که فراخ کند رزق را بر قاضی که رعایا قاضی را طمع نکنند\nدر مالهای مردم و روایت شده است که حضرت علی کرم الله وجهه مقرر کرده بود برای قاضی شریح پنج درهمش\nدر ماه واما اجر كاتب القاضي واجر قسامد فان رأى القاضى ان يجعل ذلك على الخصوم فله\n\nقاعده\nاجرت کاتب قاضی\nقسمت کننده کان او غیره\nکاغذها ۱۲\n\nذلك وان رأى ان يجعل ذلك في بيت المال وفيه سعة فلا باس به وعلى هذه\nالصحيفة التي يكتب فيها دعوى المدعى و شهادة هم ان رأى القاضى ان يطلب\nذلك من المدعى فله ذلك وانكان في بيت المال سعة و رأى ان يجعل ذلك\nفي بيت المال فلا باس به (عالمگیری) و اما مزد كاتب قاضی و مزد آن کسانیکه برای قسمت کردن مال مردمان\nمقرر هستند از جانب قاضی پس اگر مصلحت دید قاضی که بگیرد اندمزد او را بر متخاصمین جایز ست اورا و اگر مصلحت یی\nکه بگرد اند رزق كاتب و قسمت کننده کان را در بیت المال در حالیکه در بیت المال فراخی بود باک نیست و ازین\nدرین قیاس است کاغذیکه مینویسد در ان دعوای مدعی و شهادت شاهدان را اگر مصلحت دید قاضی که طلب کند کاغذیها را\nاز مدعی جایز است قاضی را واکر در بیت المال فراخی بود و رای قاضی بران شد که بگرداند آن مقدار قیمتی بگیرد از بیت المان\nدرین هم باک نیست وفى النوازل قال ابراهيم سمعت ابا یوسف رح سئل من القاضی ذا اجر بی بینی\nدر هما فی رزاق كاتبه وثمن صحيفته وقل طينه واعطى الكاتب عشرين درهما وجعل عشر\nلرجل يقوم معه وكلف الخصوم الصحف يسعه ذلك قال ما احب ان يضئ شيئا\nمن ذلك عن موضعه الذى سمى له كن فيلما تا رضاسه (عالمكيرى)","chars":1781,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00177.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/177","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/177","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}