{"book":"adl0016","page":164,"text":"حصه اول ۱۵۵ کتاب القاضی\n\nالسلطان اذا قال للصبى اذا ادرکت فاقض بين الناس او فصل بالناس او للکافر\nاذا اسلمت فصلى بالناس او فاقض بين الناس جاز (فتاوای سمرقندی) اگر سلطان\nبگويد کودکی را وقتی که بالغ شوی حکم کن میان مردم یا نماز جمعه بگذار با مردم و یا کافر را بگوید وقتیکه\nاسلام آوردی نماز جمعه بگذار با مردم یا حکم کن میان مردم جائز است واذا قال لخليفة لولى\nبلدة قلد من شئت صح ولو قال قلد احداً لا يصح (عالمگيرى) كما لو قال للوكيل وكل\nمن شئت يصح ولو قال وكل احداً لا يصح (فصول عمادى) و وقتیکه خلیفه گفت مر والی شهری\nکه ولایت قضا را بده بهر کسی که رضای تو باشد صحیح میشود هر که را که قاضی مقرر کند و اگر گفت او را\nکه ولایت قضا را بده بیکی صحیح نمیشود چنانکه اگر وکیل گیرنده بگوید مر وکیل خود را که وکیل کن بهر کسی\nرا که رضای تو شود صحیح میشود و اگر بگوید که وکیل کن یکی را صحیح نمیشود ولو فوض السلطان\nقضاء بلدة الى اثنين لا ينفرد حد هما بالقضاء كما لو وكل رجلين بالبيع ( قاضيخان ) ولو قلداً سپردن قضا را بـدو مرد معين ۱۲\nعلى ان يقضيو وكل منهما بالقضاء يجوز كذا فى خزانة المفتين (عالمگیری) اگر سپر د سلطان قضای\nشهری را بدو مرد درست نمیشود که یکی از ان دو تنها حکم کند چنانکه شخصی دو نفر را وکیل بگیرد بفروختن مالی تصرف\nیکی از ایشان بدون اندیگر روا نیست و اگر سلطان ولایت قضا را داد بهردوی ایشان بشرط اینکه هر کدام\nاز ایشان تنها باشد بحکم قضا روامیشود حکم هر کدام بدون آندیگر همچنین ذکر شده است در کتاب خزانة\nالمفتين وتعليق القضاء والامارة بالشرط يجوز وكذا يجوزا ضافتها الى المستقبل وكذا يجوز توقيت القضاء زماناً\nبان قال انت قاض هذه البلدة هذا الشهر - هذا اليوم ويصير قاضياً لقد، وكذا يجوز تقييدة بمكان مقصور ابتداء معلق قضا و امارت بشرط و اضافت آن بزیما، آينده و توقيت ان بزمانه از فقدان مجالس ۱۲\nالاثبات لا يجعل معين بتقبيل مر ويجوز استثناء مباح من المخصومات وسماع خصومة رجل بعينه ولا يصير قاضياً في در جواز استثنای مباحان بعضی خصومات در قضاى قاضی ۱۲\nولو قال لا تسمع خصومة فلان او اسمع من سفري او عن ارضاً عمها حتى يرجع وتعليق الحكم بين اثنين بالشرط\n(جامع الفصولين) واضافة القيادت فى المستقبل (قاضيخان ) او بخز عند الى نجف روح د بوجامع الفضوان","chars":1939,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00164.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/164","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/164","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}