{"book":"adl0016","page":156,"text":"حصة اول\n۱۴۷\nكتاب القاضى\n\nكه هديه كننده باشد از ان کسانیکه باخر نمیرسید و جوهای او مانند ناظران اوقاف و تصرف کنندگان آن\nو حاصل نیست که بدرستی هر کس که خصومت داشته باشد قاضی قبول هدیه او مطلقا نماید و هر کس که خصومت\nنداشته باشد اگر بود آن شخص را عادت هدیه پیش از قضا درین صورت مقدار معتاد را قبول نماید واگر\nعادت نداشت و یا زاید از مقدار معتاد باشد قبول نماید و ذكر فخر الاسلام ان كان ما ال المهدى\nقد زاد فبقدر ما زاد ماله اذا را دفى الهدية لا باس بقبولها (فتح القدیر) و ذكر كرده است\nفخر الاسلام رحمة الله عليه که اگر مال هديه كننده زیاده شده بود از حال پیش از قضای قاضی پس باندازه\nآنچیز که زیاده شده مال او اگر زیاده کرده عادت خود در هدیه کردن هیچ باکی نیست بقبول کردن\nقاضی انرا وقبل الهدية من الوالى الذى تولى القضاء منه و كذا من والى مقدم عليه بالمرتبة\n(رد المحتار) و من حاكم بلدة المجاوراً من الباشا(رایجن) و قبول کند قاضی هدیه را از ان والی که\nتولی قضا را ازو کرده است و همچنین قبول کند از ان والی که پیش تر است بر قاضی در مرتبه و قبول کند از حاکم\nشهر خود که عال میوه میشود پاشا ولا يفتى القاضى فيما ذكر المفتى والواعظ والمعلم القران\nوالعلم والاولى فى حقهم انكالت الهدية لاجل ما يحصل منهم من الافتاء والوعظ\nوالتعليم عدم القبول وان اهدى اليهم تحيبا وتود دا لعلمهم وصلاحهمم الا\nالقبول واما اذا اخذ المفتى الهدية ليرخص في الفتوى فانكان بوجه\nباطل فهو رجل فاجر يبدل احكام الله تعالى ويشترى بها ثمنا قليلا وان كان\nبوجه صحیح فهو مكروه كراهة شديدة ( رد المحتار) و فتوی نمیکند در نچکا در مقامیکه\nمذکور شد مفتی و واعظ و تعلیم دهنده قرآن عظیم و تعلیم کننده علم پس هرگاه هدیه داد ند ایشان را از جهت فتوی\nدادن و وعظ نمودن و تعلیم کردن پس بهتر قبول ناکردن آن هدیه است و اگر هدیه داده شود بایشان\nاز جهت محبت و دوستی علم و صلاح ایشان نه از جهت نفعیکه از ان معلم و واعظ و غیر ایشان بآن هدیه\n\nفائدة\nقاضی قبول\nهدیه کند از\nامرای خود","chars":1715,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00156.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/156","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/156","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}