{"book":"adl0016","page":15,"text":"حصۀ اول\nمقدمه\n٦\nدستگاه را شکوه در دنیا و ماجوره عقبی بگرداند و علما مولفین عزیزی خیر عطا فرماید و این کتاب را در انظار اولی الابصار\nکالشمس فی نصف النهار جلوه گر سازد که نفع عام از برای جمیع مومنین خیر انجام در ای قلمی مسطور باشد و التماس ناظران یکمینا نظر\nو مبصران بصیر البصر انیکه چون مجوف اهو و نسیان این هم ايضا محتاج بسند پس از تحقیق بمباریه و تدقیق باشیار مذیل عفو پوشیده\nبقلم اصلاح تدارک انرا بطریق صواب برنگارند و خطای این عاجزہ بین شرع رسول کریم را در پس پرده اخفا خوانند و بقاء\nپادشاه اسلام و این خادمان دین سید انام را بدعای خیر یاد و شاد فرمایند وَ بِاللَّهِ التَّوْفِيقُ وَمِنْهُ الْإِجَابَةُ إِلَى سَبِيلِ التَّحْقِيقِ\nمقدمه\nبيان اقسام\nیار در سایت مفتی آثار و\nدانستن حال کیکه فتوی\nمیدید بقول\nاو\nفایده در\nطبقات دستگاه\nعلمای علم فقه که بعده بیان\nمیشود انه )\nوَفِيهَا ثَلثةُ فُصُولٍ وَتَتِمَّهُ این یکه بعد ازین بیان کرده میشود مقدمه کتابست و در ینمقدمه فصول یک تتمه است\nالْفَصْلُ الأَوَّلُ فِي طَبَقَاتِ الْفُقَهَاءِ وفصل اول ثابت است در بیان طبقات علما فقه شريف قَالَ الْمُحَققُ ابْنُ\nالْكَمَالِ بَاشَا فِي بَعْضِ رَسَائِلِهِ إِنَّهُ لَا يَكْتَفِي فِعِلْمِ حَالِ مَنْ يَفْتِي بِقَولِهِ وَلَا تَكْفِيهِ مَعْرِفَةُ بِاسْمِهِ وَنَسَبِهِ بَلْ لَا بُدَّ مِنْ مَعْرِفَتِهِ\nفي الرِّوَايَةِ وَدَرَجَتِهِ فِي الدِّرَايَةِ وَطَبَقَتِهِ مِنْ طَبَقَاتِ الْفُقَهَاءِ لِيَكُونَ بَصِيرُهُ فِي التَّمْيِيزِ بَيْنَ الْقَائِلِينَ مُخَالِفِينَ وَقُدْرَةً كَافِيَةً لِتَرَجِيحِ\nالقَوْلِ مِنَ الْمُعَارَضِ بَيْنَهُ (سر المحققان و محقق ابن کمال پاشا در بعضی رسالهای خود گفته است که تا چار نیست در مفتی را از دانستن حال\nکسیکه بقول او فتوی میدهد و شناختن مفتی مرانکر را بنام و نسب او کافی نیست بلکه نا چارلیست از شناختن حال او در روایت\nودرایه او در دانستن دلیل و طبقه او از طبقات فقها تا که مفتی را تمیز حاصل شود میان دو گوینده که مخالف باشند و توانائی\nکامل حاصل شود او را در ترجیح نمودن یکی از دو قولی که معارض باشند با یکدیگر والفُقَهَاءِ عَلَى سَبْعِ مَرَاتِبَ الأَوَّلُ\nطَبَقَةُ الْمُجْتَهِدِينَ فِي الشَّرْعِ كَالْأَئِمَّةِ الْأَرْبَعَةِ رَحِمَهُمُ اللَّهُ تَعَالَى مِنْهُمْ وَمِنْ سَلَكَ مَسْلَكَهُهُمْ فِي تَاسِيُسِ قَوَاعِدِ الْأُصُولِ\nوبدنيا تروح بفروغها الثَّانِي طَبَقَهُ الْمُجْتَهَدِينَ فِي المَذْهَبِ كَالْبِي يُوسُفَ وَمُحَمَّدٍ وَسَايِرِ أَصْحَابِ أَبِي حَنِيفَةً رَحِمَ\nالله تعالى القَادِرِينَ عَلَى اسْتِخْرَاجِ الْأَحْكَامِ مِنَ الْأَدِلَّهُ عَلَى مُقْتَضَى الْقَوَاعِدَ الَّتِي قَرَّرَهَا اسْتَادُهُمْ أَبُو حَنِيفَةٌ حِمَهُ اللَّهُ فِي الْأَحْكَامِ وَإِنَّ\nخَالَفُوهُ فِي بَعْضِ أَحْكَامِ الْفَرُوعِ لَكِنْ يُقَلِّدُونَهُ فِي قَوَاعِدَ الْأُصُولِ وَبِهَذَا يَنْتَازُونَ عَنِ الْقِسْمِ الْأَوَّلِ كَالشَّافِعِي وَغَيْرِهِ\nلِأَنَّهُمْ غَيْرُ مُقَلِّدِينَ لَهُ فِي الْأُصُولِ (در المختار، وفقها رحمهم الله تعالی بهفت مرتبه اند مرتبه اول طبقه علمایی است که اجتهاد کرده اند\nمتن از تحرف","chars":2689,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00015.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/15","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/15","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}