{"book":"adl0016","page":145,"text":"جلد اول ۱۳۶ کتاب ادب القاضی\n\nشاهدين فاذا شهدا بذلك عند القاضي يستحضره باعوانم ان قدر والايستاء\nالوالى ان يستحضره ومؤنة الشخص على المتمرد وهو الصحيح فاذا احضره بحبسه\nالقاضی عقوبة وكذا اذا سكت المدعى عليه بعد ما رأي الختم ولم يجب ولم ينكر\nلانه ظهر تعنته وكذا اذا وعد ثم خالف الا ان هذا دون الاول في العقور\n(قاضی خان) واگر سوال نمود مدعی از قاضی خطی را که بمهر او باشد برای حاضر نمودن خصم خود بد\nقاضی خط را باو پس وقتیکه برد آن مدعی خط قاضی را برای خصم خود نشان بدهد آن خط را بخصم خود\nو اخبار کند باو که همین مهر از قاضیست از جهت اینکه طلب میکند تر ا در فلان وقت پس اگر سمع آورد\nمدعی علیه و قبول نکرد خط قاضی را باید که مدعی مذکور دو نفر شاهدان بگیرد بر منع آوردن مدعی علیه پس\nوقتیکه این دو نفر شاهدان بنزد قاضی شاهدی ادا نمودند باید که قاضی المشخص سرکش را با عوان و پیاده\nهای خود حاضر نماید اگر قدرت داشته باشد و اگر قدرت نداشته باشد از حاکم وقت سوال نماید که این شخص\nسرکش را حاضر نماید و اجرت محصل بر شخص سرکش است این قول صحیح است پس وقتیکه حاضر نمود\nشخص سرکش را در ینصورت قاضی او را بندی کند از روی عذاب همچنین حکم است اگر مدعی علیه سکو\nکرد بعد از دیدن خط و مهر قاضی که نه اجابت نمود و نه رد کرد زیرا که ظاهر شد خطا و سر کشی او و همچنین است\nاگر وعده کرد که فلان روز حاضر میشوم بعد از ان مخالفت نمود از ان وعده مکر این قدر تفاوت دارد\n\nفایده\nدر دعوی کردن پسری\nنابالغ که منع شده باش\nاز تصرف\n\nکه عقوبت این صورت کمتر و سبک تر از عقوبت صورت اول است ولو ادعی علی صبی محجور\nحقاقان لم يكن له بيئة على ما ادعى لم يحضره القاضي ان اخبر القاضي ان\nفلانا طلق مراته ثلثا او استرق الحران اخبره بذلك عدلان كان على القاضي\nان يطلبه اشدا لطلب وان كان المخبر عدلا واحدا او لم يكن عد لا يغلب على ظل القامة\nانه صادق فالاولى ان يطلبه وان لم يغلب على ظنه انه صادق لم يكن عليه ان","chars":1652,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00145.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/145","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/145","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}