{"book":"adl0016","page":144,"text":"جلد اول\n١٣٥\nکتاب ادب القاضی\nامام علی بن محمد بزدوی رحم که مستوره آن زنیست که نباشد آشکارا باکره باشد یا ثیبه که نہ بینند او را غیر محرمها\nاز مردان بیگانه و اما زنی که بنشیند برجای بلند ظاهر پس ببینند او را مردان بیگانه چنانکه آن عادت\nبعض شهرهاست نمی باشد آن زن مستوره و آن زنی که میبرآید برای حاجتهای خود بخواهد قاضی\nاو را جهت دعوای خصم او و في الخلاصة يبعث القاضی الیها امیناً اذا لم يثبت\nالوكالة عنها بيخلفها وكذاني المريض فان نكلت ثلثا اشهد على ذلك شهودا\nويأخذ وكيلاً فاذا شهد وابه عند القاضي قضی القاضی بذلك على الوكيل\nولا يقضى الامين الا ان يكون القاضي مأذونا في الاستخلاف فبعث الامين\nواستحلفه وفي هذا وجه آخوان يحكما بينها حكما ليحكم بينهما ثم يرفع حكمه إلى القاضي\nفيجيزه القاضی ان رآه جائلاً (قاضیخان) و در باب زن مستوره بفرستد قاضی بسوی او\nشخص امینی را در ان وقتیکه ثابت نشده باشد وکالت از جانب آنزن مستوره و طلب کند آن امین\nسوگند را از ان زن مستوره و همچنین حکیمت در مریض پس اگر منع آورد آن زن سه مرتبه از سوگند شاهان\nبگیرد آن امین بر منع آوردن آنزن از سوگند و گیرد آن امین وکیلی را از جانب آنزن پس در وقتیکه شهادی\nدادند شاهدان بحضور قاضی برمنع آوردن آنزن از سوگند نمودن حکم کند قاضی بشاهدی آن شاهدان برمنع\nآوردن آنزن از سوگند نمودن بر وکیل او و حکم کند آن امین مگر حکم کند آن وقتیکه اذن کرده شده باشد قاضی\nاز طرف پادشاه در خلیفه گرفتن پس قاضی امینی را بفرستد و خلیفه کند او را از جانب خود در حکم کردن و دراین\nصورت وجه دیگریست و آن اینکه بگیرد انزن و خصم او حکمی را تا که میان ایشان حکم کند آن حکم بعد از آن بیاورد\nآن حکم حکم خود را بقاضی پس اجازه بدهد قاضی حکم او را اگر صوابست جواز حکم او را وان سأل المدعي\nمن القاضي ختما لا حضار خصمه اعطاه القاضي فاذا ذهب به إلى الخصم اداب\nواخبر انه ختم القاضي ليحره في وقت كذا فان امتنع رد ذلك اشهد عليه\nفایده\nطریق فرستادن\nقاضی امین را بسوی\nزن مستوره\nفایده\nطریق نشان دادن\nخط قاضی را بمدعی\nعليه","chars":1740,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00144.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/144","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/144","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}