{"book":"adl0016","page":138,"text":"حصه اول\n۱۳۹\nکتاب ادب القاضی\nقاضی در مسجد یا در سرای در مقر کند در باقی را تا اینکه منع نماید مردم دعوی کنندگانرا از ابوی در بانیا\nالبواب ان ياخذ شيئا لياذن بالدخول ( قاضیخان ) و روانیت در ور بانرا اینکه\nبگیرد چیز یرا از مردم دعوانی برای این که اذن کند ایشان را بدر آمدن در محکمه و اذ اخد\nالبواب شيئا وعلم القاضي به نقضى كان القضا بالرشوة لا ينفذ كذا في شرح ادب\nالقضاء (بجص) ووقتیکه در بان قاضی گرفت چیز برا از مردمان دعوانی و خبر شد قاضی\nبگرفتن ان پس حکم کرد قاضی میانه آن مخاصمین میشود این حکم او حکم کردن بر شوت پر انکه\nو مسیح نمیشود قضای او همچنین ذکر شده در شرح ادب قضاء اذا جلس القاضي الفصل الخصومات\nينبغي أن يقوم بين يديه رجل يمنع الناس عن التقدم بين يديه في غير نوهم\nويمنعهم عن إسائة الأدب ويقال له صاحب المجلس وله اسامى الشرطى والعريف\nوالجواز ( عالمگیری) و وقتیکه قاضی برای قطع خصومات بشیند میباید اینکه ایستاده شود\nپیش روی او شخصیکه مردمان را منع نماید از پیش شدن بحضور قاضی در غیر نوبت شان و منع نماید\nمردمان را از بی ادبی کردن در مجلس قضاء و گفته میشود آن شخص را صاحب مجلس و مر آن شخص را نا مبها است\nشرطی و عریف و جلواز وینبغی ان يكون له سوط للأدب وينبغي ان يكون امينا\nحتى لا يرتشى فلا يميل الى بعض الخصوم ولا يترك تاديبه اذا أساء الأدب\n( عالمگیری) و میباید اینکه مر صاحب مجلس را دوره و تازیانه ادب باشد و\nنیز میباید که شخص امین باشد و نیز مناسب است که طمع کننده نباشد تا که رشوت نگیرد پس میل کند\nبسوی بعض خصمان و ترک نکند ادب دادن بعض از ایشان را وقتیکه بی ادبی کند\nواذا جلس الخصمان بين يدى القاضي ورأي القاضي أن يأمر\nصاحب المجلس الي يقوم بعد منه حتى لا يعرف ما يدور بين الخصمين وبين\n(بیان حکم گرفتن در بان)\nچیز یرا\nفايده\nبیان مقرر نمودن\nشخصی که بنشاند مردم\nنز د قاضی","chars":1579,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00138.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/138","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/138","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}