{"book":"adl0016","page":127,"text":"جلد اول\n۱۱۶\nكتاب القاضي\n\nازو سبحانه وتعالی میخواهد از خدای تعالی توفیق نگاه داشتن این گم شدگان الغیوان در احکام شرع ولایقیزین\nفى المسجد باجداث ولا بقر بؤاكثر فى البرانيته (مجی) و نزد قاضی مسجد منطی بر دانی و لغریر بلکه بیرون مسجد برند با در بیرونی\nاو كتاب بزاريه واجرة المخصه على المدعى هو الاصح حجر عن الولوالجية والمخابنة على المدعى به والقيا بد عيالها\nو اجرت شخص عا ميكند مدعی علیه بر مدعیست و این قول صحیح ترست چنانکه در کتابچه رایق از فتاوای بزازیه نقل نموده و در فتاوی\nقاضیخان گفته ست که اجرت شخص حاضر کننده بر شخص منکرش است که علام قاضی او قبول نموده و محض اجارة قاضی حاضر شده باین قول\nصحیح ست والحاصل ان الصحيح ان اجرة الشخص يعنى الملازم على المدعى بعث الرسول المخصه على المدعى عليه لو\nتردد بعدما امتنع عن الحضور والالقص المدعى هكذا خلاصة في الشرح الوهبانيته (رد المحتار) و حاصل قول فقهاء\nدر باب اجرت طلب کننده مدعی علیه این است که اجرت شخص که بمعنی شخصی که ملازم باشد با مدعی علیه تا وقتیکه حق مدعی را ادا کند یا\nبرید هست اما اجرت او بمعنای شخصی که فرستاده شده باشد که مدعی علیه را حاضر کند بر مدعی علیه ست اگر تردد کند شخمی شد\nیعنی منع آورده بود از حاضر شدن و اگر سر کشی ننموده بود و از حاضر شدن امتناع نیاورده بود پس اجرت آن شخص به دین\nآنکه بیان شد خلاصه آن چیزیست که در شرح و ببانیه ذکر شده است فان ذلك للحكام رشى القضية وينبغى ان ينصب\nانا سا حتى يقعد الناس بين يدي القاضي ويقيمهم ويقعد الشهود ويقيمهم ويزجر من يخلط الادب\nبسمي صاحب المجلس والجلواز ايضا وانه يأخذ من المدعى شيئا لكن لا يأخذ اكثر من درهمين والوكلا\nان يأخذوا ممن يعملون له من المدعين والمدعى عليهم ولكن لا يأخذ ولكل مجلس اكثر من درهمين ولى\nالرجال تزيا خذون اجورهم من يعملون له وهم الدعوتى لكنهم يأخذون في المنصف در هم الي درهم واذا خرجوا الما\nالرساتيق لا يأخذ ولكل فرسخ اكثر من ثلثة دراهم اداب مفى هكذا في عمل العلماء الاثنقا الكبار و هما جورامشان\nواجرة الكاغذ من يكتب له الكتابة واجرة النواب على القا واذا بعث امينا للتعديل فالمجعل على المدعى كالصجيفة و\nيجعل الامة الترجماني مئونة الرجال قص على المدعى فى الابتداء فاذا امتنع فعلى المدعى عليه وكما ان دلالة بختا\nما لا ليه للزجرة والقياس ان يكون على المدعى فى الحالين المركى باخذ الاجر من المدعى كذا لبعض\n\nفایده\nبیان اجرت شخص حاضر\nکننده مدعی علیه را","chars":2074,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00127.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/127","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/127","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}