{"book":"adl0016","page":126,"text":"جلد اول\nكتاب ادب القاضي\nبودن نشستن او در مسجد جامع وقتيست كه مسجد جامع در ميانه شهر باشد اما وقتيكه طرفي از شهر باشد پس نشستن او\nدر مسجد جامع بهتر نيست حاصل كلام اين است كه قاضي بنشيند در مشهورترين جاها و در جاهاي جمع شدن مردم\nوهمين بهتر است و نميكند قاضي در حاليكه پياده رونده باشد و نه در حاليكه سوار باشد و باك نيست بنشستن قاضي در راه\nوقتيكه راه تنك نشود بر كذرند كان والحايض يخرج اليها ويخرج القاضي اليها او الي باب المسجد او يبعث من يفصل\nبينها وبين خصمها على اذا كانت الخصومة في الدينار (هنديه) و زن حايضه خبر دهد قاضي را بحال خويش بکوید\nمر قاضي را كه حايضه ومعدوره هستم و برايد قاضي از مسجد بسوي آنزن يا بدروازه مسجد يا بفرستد بسوي آنزن كسيرا\nكه فيصل كند دعوی را میان آنزن میان خصم او چنانکه اگر دعوی در چهار پائي باشد قاضي انچنین میکند که میبر آید\nآن را بدروازه مسجد یا میفرستد اميني را که حكم كند بآن اذا دخل القاضي المسجد فلا باس بان يسلم على الخصوم\nفينوى به تسليم العامه (عالمگيري) وقتيكه قاضي در ايد در مجلس باك نيست باينكه سلام بكويد بر دعوی کنندگان که\nاراده کند بآن سلام گفتن سلام عامه را و اما اذا جلس في ناحيته من المسجد للفصل فالمشكر لا يسلم على الخصوم\nلا يسلمون عليه (عالمگيري) فان سلموا لايجب على القاضي ردّ سلامهم فان رد يقتصر على قوله وعليكم السلام\nويسلم الشاهد على القاضي ويردّ عليه (قاضيخان) اما وقتيكه نشست قاضي در طرفي از مسجد براي قطع خصومات\nو براي حكم نمودن ميان خصمين سلام ندهد قاضي بر متخاصمين و نه سلام كنند متخاصمين بر قاضي پس اگر سلام كردند قام\nنمیشود بر قاضي جواب سلام ایشان پس اگر قاضي جواب داد سلام ايشان را كوتاه كند برين قول خودكه وعليكم و ندهد سلام\nيكن بر قاضی قاضي جواب سلام شاهد را بکويد ثم اذا دخل المسجد فالاصلح له يصلي عما دخل اثنتين او ركعتين او ستا\nاربعا والاربع افضل ثم يجلس ويدعو الله ان يوفقه ويسدده للحق ويستعان به ويساله التوفي\nوالعصمة عن الزيغ والزلل لرضا ولي القضاء بس وقتيكه قاضي در مسجد در ايد صليح تر آن است كه بكذارد همان وقتيكه\nداخل شود اكر بخواهد دو رکعت نماز را و اگر بخواهد بکذارد چهار رکعت نماز را و کذار دن چهار رکعت بهتر است پس از آن\nبنشیند و طلب كند از خداوند تعالي اين را كه توفيق بدهد او را و نيكو در است دارد او را براي قضا کردن بحق و بددکایی\n\nفايده\nخبر دادن زن حايضه\nقاضی را بحال\nخود\n\nفایده\nبيان عملكردن\nقاضی در مسجد را","chars":2086,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00126.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/126","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/126","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}