{"book":"adl0016","page":124,"text":"جلد اول\n۱۱۵\nکتاب ادب القاضی\nلابنبغی للقاضی ان یجلس للقضاء هو ضجر او غلیظ من الشبع اذا کان عرض له هم او غضب او نعاس کف\nحتی یذهب ذلک عنه فیکون جلوسه عند اعتدال المرء ویجعل سمعه وبصره وفهمه وقلبه للخصومین جمیع الهم ولایجو\nفان قضی ونفذ مع جهة الوجل کذا فی الحاوی قضه حق ویلزم فی احسن کذا فی الظهیریة (عالمگیری) و سزاوار\nقاضی را که حکم کند در حالیکه دل تنگ بیقرار باشد یا پر نعمت باشد از طعام خوردن بسیار پس اگر عارض شد او را\nخفقان یا غضب یا پینگی خواب باز دارد خود را از حکم تا بهمین عوارض از و برود و پس نشستن او نزد معتدل بودن\nحال مزاج او باشد و بگرداند گوش و چشم و فکر و دل خود را بسوی خصوم در حالیکه جمع کنند تمامتها راستا درش بدار کیندر\nو پس هر چند او قطع میکند چنین لیکن شبست مکان حلی قاضی ایک بینین خود برتر باشد تاور ویقضی ماسیون جهات حجاب شهیر ونقصت\nوهو جالس متكئا او متربعا كذا فى البرازية ولكن القضاء مستويا أفضل تعظيما لامر القضاء\nكذى التين ولا ينبغى بان يتعب نفسه يطول المجلس ولكن يجلس مقدار ما طاقته كذا في المحبط قصة كذا في لمحيط\nو حکم کند قاضی در حالیکه نشته باشد تکیه زده و یا چهارزانو همچنین مذکور است در کتاب بزازیه ولیکن حکم کردن او\nدر حالیکه برا بنشسته باشد بهترست از جهت تعظیم امر فضا همچنینی ذکر شده است در کتاب تبین ننشاید که در رنج\nبیندازد خود را بدر از کردن مجلس برای فضا ولیکن بنشیند در دو طرف و در سیع و ظهر ست تا آن مقدار زمان که طالب\nداشته باشد نشستن را دران و همچنین است حکم فقیه و مفتی که درس خواندن و فتوی دادن او هر دو طرف و تا با\nطاقت خود بکند همچنین ست در کتاب محیط وانکان القاضی شابا بنبغی ان یقضی شهوته من اهله\nقبل ان یجلس للقضاء كذا فى السراجيه ولا يقضى وهو يمشى او سير\nعلى الدابة وكذلك قال مشايخنا فى المفتى لا ينبغي له ان يفتى وهو\nیمشى لكن يجلس فى موضع واذا استقر فيه افتى ومنهم\nمن قال لا باس بان يفتى فى الطريق اذا كانت المسئلة واضحة كذا فى المحيط (عالمگیری)\nو اگر قاضی جوان بود بیست باید که شهوت خود را از اهل خود ادا نماید پیش از آنکه از برای فضا\n\nفایده\nطریق نشستن قاضی\n\nمحمد عمرود","chars":1821,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00124.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/124","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/124","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}