{"book":"adl0016","page":122,"text":"۱۱۳\nحکمت در خطاب را که فاصلست میان حق و باطل که عبارت از قران و حدیث است همچنین ذکر شده\nدر کتاب محیط شرخسی القاضی لایفتی فیه اقاویل والصحیح انه لا با س بمجلس القضا و عزته للعامة والدیانا كذا فایده\nبخلاصه واتفقوا علی انه لا یفتی الخصوم حتى لا یفقو علی رأیه قینه تفالون بالتدلیس تز زاد ابن جماعه عن ابی یو قاضی را روا است\nفی رجلین تقدما الی القاضی فی امر فظن القاضی ان هما تقدما الیه لیعلما ما یقضی به فی ذلک فایهما موضعه فتوی دادن\nیا نه\nنفسه قال محمد فی الاصل لا ینبغی له ان یبیع و یشتری بمجلس القضا الف قال شمس الائمه السرخسی ففي قوله بمجلس لغزه\nالى انه لا باس بان يبيع و یشتری و تیم او منت مدیون (علیه کری) قاضی ایا فتوی بدهد یا ندید یعنی اگر قاضی پرسیده شود\nاز حکمی در حادثه فتوی بدهد دران حکم یا نه درین مسأله اقوال علما مختلف اند بعضی میگویند که فتوی انمیدھی\nمیگویند که به دهد صحیح انست که باک نیست بفتوی دادن قاضی بمجلس قضا باشد خواه در غیر مجلس قضا در معاملات و دیانات\nهمچنانست در کتاب خلاصه اتفاق کرده اند فقها بر اینکه قاضی فتوی برا خصوم ند هید تا که واقف نشوند برآی\nپس مشغول میشوند بحیله سازی برای اثبات مدعا خود وابن سماعه روایت کرده از امام ابو یوسف در حق دو مردی\nکه نز د قاضی آمده باشند در یک حادثه و گمان کند قاضی ایشان آمده اند از برای و تا بدانند بدان چیزیکه حکم میکند دران حادی\nبر خیر اند تا ایشانرا از نز د خود و امام محمد در کتاب مبسوط گفته که لایق نیست مرقا را که در مجلس قضا خرید و فروش\nبرای نفس خود بنماید و امام شمس الائمہ سرخسی گفته که پس درین قول امام محمد که خرید و فروش نکند تا برای نفس خود\nاشاره باین است که اگر قاضی دو فروش بر آنتیم یا مرده دین دار میکرد باک ندارد و لو باع و اشترى لنفسه فهو مجلوس\nلا باس به عندہا و في الحاويه والصحيح انه لا يفعل في مجلس القضا ولا غيره لان الناس با هدون الیه فایده\nد یبغی ان یولی لذلک غیره من یثق به ولا ینبغی له ان یستعرض الامن صديق او خلیط لکان قیل ان استقضى فلا طلب قرض کنند قاضی\nبخا صم الله لا عماله لانه يعین حصه او کذلك لاستعاز (عالمگیری) و اگر قاضی خرید و فروش میکرد برای خود در غیر مجلسی شکر مکروه است در جز از\nنیست به آن نزدیکه و درکتا بی ام که حانات کا قاضی خریدو فروش العفو میکند در جلس قضا در دیگر از زیر که مردن کسیکه پیش از قضا ہمراہ\nاو الفت داشت\nه راه او برین و استگا میکنند در جهت قاضی بودن او در شاید که تصرف کر ان در آن بی کا شخصی و بکر را","chars":2119,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00122.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/122","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/122","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}