{"book":"adl0016","page":116,"text":"کتاب القاضی\nقبول کرده میشود قول او در قدری که احتمال داشته باشد و اگر باشد در ان قدری که احتمال دارد قبول کرده\nنمیشود قول او چنین ذکر کرده است امام خصاف رحمه در کتاب القاضی و مشایخ زمانه ارحمهم الله تعالی\nگفته اند که فرق نیست درین حکم میان وصی و ناظران وقف وان اتهم القاضی واحدا منهما فيها\nادعى من الانفاق على اليتيم او على الوقف حلفه القا على ذلك وانكان مينا كالمودع\nاذا ادعى هلاك الوديعة اوسردها (عالمگیری) و اگر متهم پیدانست قاضی یکی از وصیان\nو ناظران وقف را دران چیز که دعوی کرده بود از نفقه کردن بریتیم یا بر وقف سوگند بدهد اور اقاضی بران نفقه\nکردن واگرچه امین در این که نیت مانند خصم امانت دارنده که سوگند داده میشود وقتیکه دعوی بلاک شدن\nامانت را یارد کردن انرا برصاحب امانت وان قال الوصى للقاضى المقدان الفا المعزول\nحاسبنى فالقاضى المقلد لابدعه الاببينة وان قال الوصى اوالقيم انفقت على\nاليتيم او قال على الوقف كذا من مالى واراد ان يرجع بذلك فى مال اليتيم والوقف\nلا يقبل قوله الا بحجة بخلاف ما اذا ادعى الانفاق من مال اليتيم او من مال الوقف\nحيث يقبل قوله فى الجملة ( عالمگیری ) و اگر وصی گفت مرقاضی جدید که بدرستی قاضی معزول حساب\nکرده است بامن پس قاضی جدید نگذارد اور ابا بی محجبه او کر شادان که بگذرند بر اینکه قاضی معزول حساب کرده است\nبا او واگر وصی یا ناظر وقف گفت که نفقه و صرف کرده ام بریتیه یاگفت که بر مال وقف این مبلغ مال از مال خود را\nخرج کرده ام و اراده کرده بود با این گفتن خود این که رجوع کند در مال یتیم یا در مال وقف بهمان مقدار از مال خودرا\nقبول کرده نمیشود قول ان وصی و آن ناظر وقف مکر شادان بخلاف آن صورتی که اگر دعوی نفقه کردن\nاز مال یتیم یا از مال وقف زیرا که در اینجا قول او قبول کرده میشود در مقداری که احتمال داشته باشد واذا\nادعى القيم او الوصى ان القا المعزول اجرفى مشاهرة كل شهر كذا وكذا اومسانهة فى كل سنة\nكذا وكذا وصدق القاضي المعزول فى ذلك ولم يصدق القاضي المقلد لا ينفذ ذلك","chars":1707,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00116.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/116","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/116","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}