{"book":"adl0016","page":102,"text":"جلد اول\n۹۳\nكتاب القاضي\n\nعلى سجل المعزول وفى الاجناس وما وجد القاضى بايدى القضاة الذين\nكانوا قبله لها رسوم في دواوين القضاء اجريت على الرسوم الموجودة\nفي دواوينهم وان كان الشهود الذين شهدوا عليها قد ما توا\nقال الشيخ ابو العباس يجوز الرجوع في الحكم الى دواوين من كان\nقبله من الامناء لان سجل القاضي لا يزور عادة حيث كان\nمحفوظا عند الامناء ما كان بيد الخصم وصرح ايضا في الاسعاف\nو غيره بان العمل بما في دواوين القضا استحصانا والظاهر ان وجه الاستحسان ضرورة اختلال\nالاوقات ونحوه عند تقادم الزمان بخلاف السجل الجديد لامكان الوقوف\nعلى حقيقة ما فيه باقرار الخصم او البينة فلذا لا يعتمد عليه و\nعلى قول الزيلعي لتكون حجة عند الحاجة معناه عند تقادم الزمان\n(رد المحتار) وحد القديم ان لا تحفظ اقرانه وبراء هذا الوقت كيف\nكان (فتح القدير) فائدة قول مصنف كتاب زیلعی که گفته است لتکون حجة عند الحاجة\nدلیل این است در کتاب فتح القدیر نیست که رواست بر قاضی جدید را اعتماد کردن بر سجل قاضی معزول در کتاب\nاجناس اورده است که آن خطها را که بیابد قاضی جدید در دست قاضیانی که پیش از او بودند و باشد مرا نخطا را نشانیها\nدر دیوانهای قاضیان جاری بکند قاضی جدید آنها را بر رسومی که موجود است در دیوانهای ایشان یعنی عمل کرده شود\nبران اگرچه مرده باشند آن شاهدان که شاهدی داده بودند بران و گفته است شیخ ابو العباس\nرحمه الله که رواست بازگشتن در حکم بسوی دیوانهای کسانیکه پیش از او بودند از قاضیها\nامنان باشند زیرا که سجل قاضی تزویر کرده نمیشود از روی عادت وقتی که سجل مذکور\nنگهداشته شده باشد نزد اینان بخلاف آنصورتی که سجل بدست خصم باشد و در کتاب اسعاف و غیره","chars":1422,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00102.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/102","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/102","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}