{"book":"adl0015","page":52,"text":"غزلیات میرزا بیدل علیه الرحمه\nحرف الباء\n\nبسکه شد از تشنه کامیهای ما نایاب آب\nهست از هم شسته میباید روی آب آب\nهیچکس از گردش گردون نم فیضی نبرد\nفاش تر گردد زخشکیهای این دولاب آب\n\nدم مزن کزپاس ناموس حیا منظور تست\nموج تاگل کرده‌ام چنگ است و هر مضراب آب\nانفعال آخر بخاک خود سرپها میبرد\nمیکند از چنك آتش دامن مهتاب آب\n\nچون هوا گر آرمیدن جیب شبنم میدرد\nمیکند مجنون ما را نسبت آداب آب\nيك گهر دل در گره بندو محیط نازباش\nاینقدر میخواهد از جمعیت اسباب آب\n\nحق جدا از خلق و خلق از حق روان اوهام کیست\nنالد گرداب در آبست و در گرداب آب\nشبنم اینباغم از تمهید آرام مپرس\nمیفشارم چشم و میریزد روی خواب آب\n\nموجها باد زدن تا ساحلی پیدا شود\nمیکشد خود را ازین دریا بصد قلاب آب\nرفتن عمر از خر قامت نمیخواهد مدد\nهردم درپای است تا کیباشد بپایاب آب\n\nنیست جای شکوه کزما رازماپرداخت عشق\nدر کشان عاشقی بوده است و در مهتاب آب\nعمرها شد(بیدل)ازخودمیروم چاره نیست\nگوهر غلطان مارا داد در دریاب آب\n\nنبود طالع من محرم دیده شب\nزدود دلم موی توبلیده شب\nزهی حلقهٔ طرهٔ اوست روشن\nروی سحر حیرت دیدهٔ شب\n\nدلم از شرر برد گردون دمیدرویش\nبصبح آتشی کرد رنجیده شب\nسیه بختی او زمه تازه دارد\nبنازم بخت نکو هیدهٔ شب\n\nفروغ سحر تا روی جهانست\nبود گردی از دامن چیده شب\nز(بیدل) بپرسید مضمون زلفش\nچه نتواند کسی خط پیچیده شب\n\nبوصول مقصد عاقبت نه دلیل جو نه عصا طلب\nتوزانك آتهمه لا له قدمی ز آبله پا طلب\n\nزمراد عالم آب و گل بدر جنون زرو واکسل\nاز اجابت متصل ز شکست دست دعا طلب\n\nبکجاست صدر و چه آستان که گذشته تو ازین و آن\nچو نگاه حسرت ازین مکان همه چیز رابفنا طلب\n\nزسپهر اگر همه بگذری تو همان بسایه برابری\nبصلاح شعلهٔ خود سری اثری از جبین حیا طلب\n\nبفسانه هوس آنقدر مفروش شهرت کز و فر\nچو غبار انجمن سحر نفسی تپازو هوا طلب\n\nز هوای کبر و سرفمی همه راست سنگ فروتنی\nتو بذوق منصب ایمنی ز پر شکسته هما طلب\n\nدل ذره گرهمه خون کند زکم آوری چه فزون کند\nمحل کر از تو جنون کند بعدم فرست و جزا طلب\n\nبکف پای مجبله نشین ما بخیال کرده کمین ما\nبی آرزوی جبین ما بسراغ ریگ حنا طلب\n\nشده رهن جلوهٔ بی نشان بغبار آینه ات نهان\nطی صیقل امتحان برو از میان و صفا طلب\n\nطلب تو بس بود اینقدر که زمعنی ببری اثر\nبخودت اگر نرسد نظر بخیال پیچ و خدا طلب\n\nچه خوش آنکه ترك سبب کنی بیقین رسی و طرب کنی\nزحقیقت آنچه طلب کنی بطریق (بیدل ) ما طلب\n\nبه نیم گردش آن چشم فتنه رنك شراب\nشکست بر سرمن شیشه صدفرنك شراب\nزخود تهی شدن آغوش بی نیازی اوست\nرنك شیشه برابیست باب سنك شراب\n\nدماغ مشرب عشاق قطره حوصله نیست\nمحیط جرعه شود تا کشد نهنك شراب\nنگه بدارد تصور بهشت و هوش جن\nزنشه میدهد امروز گل بچنك شراب\n\nطراوتی که زمیزای ما برون زده است\nهزار رنك عرق میکند ز ننك شراب\nخیال آب ده از سالخو تخمیر من\nبقدر بوی گل آورده ام برنك شراب\n\nخمار وحشتم از چشم آهوان نشکست\nمگر بیاض دائم دهد پلنك شراب\nگران از مزه واچید شوخی نکوش\nز دود ز آبشه ريك تاك رنك شراب\n\nزحرف و صوت جهان در خمار در دسر م\nدگرچه جوشدازین شیشه جز ترنك شراب\nحذر کنید زانجام عیش این محفل\nکدام شیشه که آخر نزد بسنك شراب\n\nفشار آب بقا گو زتیغ قاتل نیست\nگلوی تشنهٔ ما را گرفته تنك شراب\nقدح بسر خوشی وهم میزنم ( بیدل )\nدرین بهار چه دارد بغير رنك شراب\n\nپیام داشت بعنقا خط جبین حباب\nکه کرد نام نشسته است بر نگین حباب\nنفس شمار زمانیم تا نفس زدن\nهمین شبپور حباب و همین سنین حباب\n\nزشت جهت زد و نند و و هم خویش کشید\nنگه کجاست بچشم خیال بین حباب\nزهر هرچه رود آمدن نمیداند\nعبور فریب تصدیای راپبین حباب\n\nبفرصتیکه نداری تمام عشوه چه ناز\nزهر تهی نکنی تکیه برسرین حباب\nمقیم پردهٔ ناموس فقر باید بود\nکجاست دست که زداری آستین حباب\n\nچه نشه داشت نمی ساغر سبکروحی\nکه گشت موج کهر درد ته نشین حباب\nسحاب مزرعهٔ اعتبار منفعل است\nتوهم نمی ز عرق ریز در جبین حباب\n\nدماغ کسب وقارم نشد کفیل وفا\nجهان بکیش گهر ساخت من بدین حباب\nکرامت ضبط عنان عرصهٔ کزوتازست\nبرآمده است سوار نفس بزین حباب\n\nزمان پرزدن زنده گی معین نیست\nتو هموباش نه دامن است چین حباب\nشکست دل تپه تدبیر کم شود ( بیدل )\nهزار موج بگرهبند در کمین حباب\n\nبی کمالی نیست داناز شرم چون میگردد آب\nاز عرق آئینه ما را فزون میگردد آب\nاز دم کرم ضیافت طینتان غافل مباش\nگرشرار نیشه اینجا پستحون میگردد آب\n\nتاب خود داری ندارد صاف طبع از انفعال\nمی شودمطلق عنان چون سرنگون میگردد آب\nکیست ازهم کوجد اگردد تشر رنكی باخت\nخون دلم از دیده تا گردم برون میگردد آب\n\nدر محبت گریه تدبیر کدورتها بس است\nگرخشی داری بصافی رهنمون میگردد آب\nسوزدل چون شمع ازاندر ده گیپاشد عرق\nآنچه آتش بود در چشمم کنون میگردد آب\n\nسیل آفت میکند معماری بنیاد شرم\nخانهٔ انو این کوهر را ستون میگردد آب\nمشتهای کار سان میکشود هريك درد\nچون ز شاخ وبرك در گیرد همون میگردد آب\n\nهیچوشم آمع اشك ما بدامان هواست\nدرگلستان محبت واترگون میگردد آب\nدام سودا میکشد دل را هجوم احتیاج\nازفسون موج زنجیر جنون میگردد آب\nدل چه باشد تانگردد خون بیاد عارضش\nگز حیاسنگ است بیدلدرین فسون میگردد آب\n\nبی لطافت نیست از بس و حشت آهنك است آب\nگردرراحت زندهم چون گهرسنك است آب\nدستطوفانست عرض رنك و بوی این چمن\nدرطلسم خاك حیرانم چه نیرنك است آب\n\nتشنه روشن دلی پیری خمار افتاده است\nازصفای طبع دایم شیشه در چنك است آب\nچون گریبان کیشغبارموافق دشمن است\nگر بپیچد در گلو تیغ بكرنك است آب\n\nبا گداز پاس از خود رفتم دل می برد\nنغمه ها دارد چكیدن هركجا چنك است آب\nمحفل ما عاجزان بر دوش لغزش بسته اند\nصدقدم ازموج اگر پیدا کند لنگ است آب\n\nدوری مرکز جهانی راست تکلیف نراع\nتاجدا از سنك شد باشعله در جنگ است آب\nبی کدورت نیست در کثرت صفای وحدتم\nتایکیشن راه داردصرف صد زنك است آب\n\nآبروتو ان بعیش نا کسان چوشمع ریخت\nای طبع شرمیکه اینجا شعله در چنك است آب\nخانه داری داغ کلفت میکند وارسته را\nدر دل آئینه (بیدل) موجر زنك است آب","chars":4989,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0015/00052.jpg","first_page":1,"last_page":241,"title":"Ghazalīyāt-i Mirzā Bīdil غزليات مرزا بيدل","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0015/52","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0015/canvas/52","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0015/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0015_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}