{"book":"adl0014","page":862,"text":"جلد چهارم\n۸۵۳\nکتاب دعوی\n\nولا يكون للمستحق ان يرجع على البايع ولا على المشترى بنقصان الارض وهذا كله قول\nابي حنيفة وابى يوسف وان لم يستحق الارض حتى اثمر الشجر يبلغ الثمر أو لم يبلغ حتى جاء المستحق\nواستحق الارض وطالب المشترى قطع الشجر كان له ذلك فان كان بايع الارض حاضراً\nكان للمشترى ان يرجع على البائع بقيمة الشجر ثابتا فى الارض و يسلم الشجر قائمة الى البايع ولا يكون\nعلى البايع بقيمة الشجر الجبر المشترى على قطع الشجربلغ الثمر اول يبلغ ويصير البايع على قلع الشجر (فاسنيها)\nمردی خرید زمینی بر او نشان و در آنزمین درختی را پس از ان بحق برده شد آن زمین گفته شود مر خرنده آن که ا\nبکن آن درخت را پس اگر بر کندن آن درخت ضرر میرساند بآن زمین گفته شود مران مستحق را که بخر او\nبده قیمت آن درخت را در حالیکه کشیده شده باشد و آن درخت مرترا باشد و اگر میخواهی که خرنده آنرا\nبر کند آن درخت را و تاوان بدهد مر تر انقضبان آنزمین تراپس اگر امر کر د او را به بر کندن آنرخت\nو خرنده بر کند آنرا پس تر ظفر یافت بر آن فروشنده بعد از بر کندن آن درخت پس میرسد که آن خره ده\nنماید بر آن فروشنده بهای آن بیبر نوع نکند بقیمت آن دخت به هر چیزی تاوان او دست مستحق که از نقصان\nآن زمین اگر مستحق اختیار کرد که بدهد بان خرنده قیمت آن درخت را در حالیکه بر کنده شده باشد\nو نگاه دارد آن درخت او را و با و قیمت آن درخت بعد از ان خرنده ظفر یافت بر فروشنده به ستوان\nرجوع کند بر آن فروشنده بهای اور جوع نکند بقیمت آن درخت تر مستحق را نیست که رجوع کند بران فروشنده\nبر خرنده بنقصان آن زمین همه این که بیان شد قول شیخین است رحمها الله تعالی و اگر بحق برده نشد بود\nزمین تا انکه آن درخت میوه آورد رسید بود آن میوه و یا نرسید بود تا که ستحق آمد و مستحق بود آن زمین ابطال اب کرد\nخرنده را به بر کندن آن درخت است مر اور آن طلب کردن پس اگر فروشنده آن زمین حاضر بود مر خرندا\nرا هست که رجوع کند بر آنفروشنده بقیمت آندرخت در حالیکه ثابت باشد در زمین پسپر آنرخت کبرانی\nدر حالیکه ایستاده باشد ورجوع نکند بر فروشنده بقیمت اندرخت ببر کرده شود بر خرند بر بر کند آن درشت","chars":1811,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00862.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/862","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/862","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}