{"book":"adl0014","page":722,"text":"جلد چهارم\n۷۱۳\nكتاب الدعوى\n\nاز نفی كردن آن چنانكه مرده باشد آن ولد یا واقع شده باشد در ان حكمی كه قبول نمی كند شكستن و باطل\nكردن را وقتيكه پیدا شده باشد چنانكه اگر جنایت كرده باشد آن ولد و جنایتی را و حكم كرده باشد قاضی بر\nعاقله پدر او بتباوان آن جنایت در ینصورت توان ندارد پدر نفی كردن نسب آن ولد را و جایز\nگذاشت\nبا ركشت در شناختن و زاری آن مدت كه نفی نمیشود نسب ولد بآن عرف و عادت هست پس اگر\nآنقدر دیكر نفی بشود در آنمدت ولد در عادت و او نفی نكرد آنرا در انمدت پس مر او را نیست كه نفی كند\nنسب آن ولد را پس از كذشتن آنمدت و این قول روایت است از امام ابو حنیفه رح همچنین كفته است\nدر كتاب محيط المرتبة الثانية ام الولد والحكم فيها ان نسب ولدها يثبت بدون الدعوى\nاذا كانت بحال يحل للمولى وطوها اما اذا كانت بحال لا يحل للمولى فيها وطؤها\nلا يثبت نسب ولدها بدون الدعوى وللمولى ان ينفيه اذا لم يتطاول المدة مع علم\nبالولادة ولم يقربه بالولد ولم يقيم لاستغناء عرفت ولم يقص به حكم لا يقبل النقض والابطال كذا في المحيط (عالمكيري)\nمرتبه دوم از ان سه مرتبه ام ولده است و حكم در ان اینست كه بدرستی ثابت میشود نسب\nولد ام ولده بدون دعواسی خواجه اش اگر آن ام ولده بحالی بود كه روا بود برای خواجه او و\nكردنش در انحال و اما اگر آن ام ولده بحالی بود كه روا نبود مر خواجه او را وطی كردن او در ان\nحال ثابت نمیشود نسب ولد او بدون از دعوای خواجه او و مر خواجه او راست كه نفی كند نسب\nاو را وقتيكه در از نشده باشد مدت زادن او با علمش بآن زادن و صریح اقرار نكرده باشد خواجه\nاو بنسب او و واقع نشده باشد بی نیازی از نفی كردن نسب آن ولد و واقع شده باشد در ان\nحكمیكه قبول نميكند شكستن و باطل كردن را همچنین ذكر شده است در كتاب محيط انه رجل ولادية\nحق من الولد يعقوب لم لا يستطيع ان ينفيه تأويل هذه المسئلة في ام الولد ولذلك ان جنى جناية يقضى\nالقاضی بها علی عاقلته لم يستطع نفيه بعد ذلك وكذا لو جنى عليه حكم فيه بقصاص اوارش كذا في المحيط","chars":1704,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00722.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/722","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/722","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}