{"book":"adl0014","page":662,"text":"جلد چهارم ۶۰۵ کتاب دعوی\n\nالواحد منهما بالملك ما لم يقم البينة لكن يجعله في ايديهما فان كان الغلام\nكبيرا يتكلم ويعقل ما يقول او صغيرا يعبر عن نفسه فقال انا حرو الف وقوله لا ينقض الفاللقاضي ان يبطله\nولا يبالي بما لم يقم البينة على ذلك ولو قال انا عبد حدالم يصدقه هو عبد كذا في المحيط (عالمگیری)\nو اگر دعوی کرد دو مرد در غلامی و هر یک از ایشان میگفت که اینغلام از من است در حال آنکه غلام\nدر دست هر دوی ایشان بود پس درینصورت اگر آنغلام صغیر بود که تعبیر از خود کرده نمیتوانست پس\nقاضی حکم نکند برای یکی ایشان بملک مجرد آن اغلام تا که گواهان نگذرانند ولیکن بگرداند قاضی انغلام\nرا در دست ایشان و اگر آنغلام کبیر بود که سخن میگفت و دانسته می شد انچیز که میگفت یا آنغلام صغیر بود\nولیکن تعبیر از خود کرده می توانست پس آنغلام گفت که من آزاد هستم پس معتبر قول آنغلام است قاضی حکم\nنکند قاضی برای ایشان بهیچ چیزتی نه بملک و نه بتوالیتی تا که نگذرانند گواهان را بر مالک بودن\nخود و اگر گفت آنغلام که من غلام یکی ایشانم راستگوی کرده نمی شود او و آنغلام غلام هر دوی\nایشان است همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سئل الشيخ القاضی الامام شمس الاسلام\nمحمود الاوزجندي رح عن ضياع في يدى رجل اثبت رجل اخر يده عليه بطريق\nالتغلب فاقام الذي كان الضياع في يده بينة على التغلب ان الضياع ملكه\nوانه اخذها من يده بطريق التغلب قبلت بينته وقضى بالضياع له وانتزع\nمن يد المتغلب ويسلم اليه ولو لم تكن له بينة واراد تحليف المتغلب بالله ما كان هذا الضياع في يدي\nالمتكلمين المتخذة بطريق التغلب قال له ذلك وكذا لو ادعى التغلب انه كان في يده واراد ان تحلفه\nذلك قال له ذلك كذا فى المحيط ( عالمگیری ) پرسیده شد شیخ قاضی امام شمس الاسلام محمود اوزجندی\nاز حکم زمینیکه در دست مردی بود مرد دیگر ثابت محصل کرده بود دست خود را بر انزمین بزور و غلبه که گذرا\nآن مردی که زمین اول در دست او بود گواهانرا بر و گرفتن او زمین را با عنت آنمرد بزور گیرنده برما بودن","chars":1702,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00662.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/662","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/662","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}