{"book":"adl0014","page":660,"text":"کتاب دعوی ۶۵۱ جلد چهارم\n\nابن سماعة عن محمد رحمهما الله فى اجمة اوغيضة تنازع فيها\nفريقان كل فريق يدعى انها له و فى يديه و شهد الشهود\nلاحد الفريقين انها فى يديه او للفريقين انها فى ايديهما\nفان لم يسألهم القاضى عن تفسير ذلك ولم يزيدوا على ما ذكروا\nفهو مستقيم وان سألهم عن تفسير ذلك فهو اوثق واحسن ثم بين ما يعرف اليد\nعلى الغيضة والاجمة فقال فى الغيضة اذا كان يقطع الاشجار ويبيعها او ينتفع\nبها منفعة يقرب منها وقال فى الاجمة اذا كان يقطع القصب ويأخذه\nللصرف الى حاجة نفسه او للبيع او ما اشبه ذلك كذا\nفی الظهیریة (عالمگیری) روایت کرده است ابن سماعة رح از امام محمد رح\nدرباره جنگل و نیستان که با هم دعوی میکردند در ان دو طایفه هر طایفه دعوی می نمود که این\nجنگل و نیستان مراست و در دست ماست و گواهی داد گواهان برای یک طایفه که\nاین جنگل و نیستان در دست اوست و یا گواهی دادند برای هر دو طایفه که این\nجنگل و نیستان در دست هر دوی ایشانست پس اگر قاضی نه پرسیده بود از\nگواهان تفسیر آنرا و گواهان زیاده نکرده بودند بران چیزیکه ذکر کرده بودند پس آن نا\nپرسیدن قاضی برابر است بشرع واگر قاضی پرسید از تفسیر آن پس این پرسیدن او معتمد تر و نیکوتر است\nبعد ازان بیان کرده است امام محمد رح چیزیکه شناخته میشود بان ذوالیدی بر جنگل پس گفته است\nدر جنگل درختان ذوالیدی ثابت میشود کسی که بحالی باشد که قطع میکرد درختان را و میفروخت\nو یا نفع میگرفت بآن نفعیکه قریب باشد بقطع کردن یا فروختن و گفته است که در جنگل نی ذوالیدی\nثابت میشود کسی که بحالی باشد که قطع میکرد نی را و میگرفت این نی را برای صرف کردن بحاجات","chars":1380,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00660.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/660","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/660","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}