{"book":"adl0014","page":594,"text":"كتاب الدعوى\n\nدرکتاب عیون که اگر آن ولد در دست کنیز بود مقبر قول کنیز است و گفته است امام\nابویوسف رحمة الله علیه که آن ولد در دست هر دوی ایشان بود پس همچنین معتبر قول\nآن کنیز است و اگر آن کنیز و خواجه او گواهان گذرانیدند پس گواهان کنیز بهتر است و\nهمچنین حکمست در صورت مکاتب کردن اما در صورت مدبر کردن پس معتبر قول خواجه ا\nوفي المنتقي عن محمد رم ان كان الولد يعبر عن نفسه فالقول قوله و\nان كان لا يعبر فالقول لمن هو في يديه وان اقاما البيئة فبينتها اولي\nوكذلك في الكتابة (عالمكيري) و در کتاب ملتقی آورده است که اگر آن ولد\nچنان بود که تعبیر میکرد از نفس خود پس معتبر قول آن ولد است، واگر تعبیر کرده نمی توانست\nاز نفس خود پس قول معتبر انکسی است که این ولد در دست اوست و اگر هر دوی ایشان\nگواهان گذرانیدند پس گواهان آن کنیز بهتر است و همچنین حکمست در صورت مکاتب کردن\nولو اعتق جاريته ثم اختلفا بعد حين في ولدها فقالت ولدته بعد\nعتقى فاخذته منى وقال المولى ولدته قبل العتق فاخذته منك والولد لا يعبر فهذا\nالمولى ان يرده الى الام وكذلك في المكاتبة وفي المدبرة و أم الولد القول قول\nالمولى كذا فى فتاوی قاضيخان (عالمكيري) و اگر مردی آزاد کرد\nکنیز خود را بعد از ان با هم اختلاف کردند بعد از زمانه در ولد آن کنیز پس گفت که کنیز\nکه زاده ام این ولد را بعد از آزاد شدنم و گرفتی تو او را از من و گفت خواجه که زاده او را\nپیش از آزاد شدنت و گرفتم او را از تو وحال آنکه ولد تعبیر کرده نمی توانست از نفس خود پس لازم است برخواجه\nکه رد کند او را با در او همچنین حکمست در صورت مکاتب کردن و در مدبره وام ولد و معتبر قول خواجه است همچنین\nذکر شده است در فتاوای قاضیخان غلام في يد رجل يدعى الحرية وقال ذو اليد هو غلامي و كان لا يعبر نفى","chars":1505,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00594.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/594","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/594","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}