{"book":"adl0014","page":584,"text":"جلد چهارم\n۵۷۵\nکتاب الدعوی\n\nفواید رسیدن ملک را بخود از طرف آن دگری خود دانشمند سرائی که در دست مردی بود و\nآمد مردی و دعوی نمود که خریده ام آنرا از ذوالید بهزار درهم و نقد داده ام با و بها را\nو دعوی نمود ذوالید که خریده ام آن را از خارج به پنجهد درهم و نقد داده ام با و بها را\nو گذرانیدند هر دوی ایشان گواهان را بآن چیزی که دعوی کرده بودند پس این مسئله\nخالی نیست از چهار وجه اگر تاریخ را هر دوی ایشان بیان نکرده بودند و یا تاریخ را\nبرابر بیان کرده بودند یا تاریخ را بیان کرده بودند و تاریخ یکی ایشان پیشتر از تاریخ دیگر بود و یا یکی ایشان\nتاریخ را بیان کرده بود نه دیگر ایشان پس بنا بقول شیخین رحمهم الله تعالی باطل میشود\nگواهان هر دوی ایشان در هر چهار وجه و گذاشته میشود سرای در دست ذو الید\nبحکم ترک نه بحکم قضیت برابر است که گواهان ایشان گواهی داده باشند بخریدن قبض\nنمودن یا شاهدی داده باشند بخریدن نه به قبض کردن وان اقام احد الملكين\nشاهدين والآخرار بعة فهما سواء (هدايه) يعنى لا يترجح احلا لمكن\nعلى الآخر بزيادة العدد فى بينته (عينى) قال شيخ مشائخنا ينبغى ان يقيد\nذلك بما اذا لم يصل الى حد التواتر فانه حينئذ يفيد العلم فلا ينبغى\nان يجعل كالمجانب الآخر اقول ظاهرماني الثمنى والزيلعى يفيد ذلك\nحيث قال ولنا ان شهادة كل شاهدين علة تامة كما في حالة الانفراد والترجيح لا\nيقع بكثرة العلل بل بقوتها بان يكون احدها متواتر او الاخر احاد او يكون احدهما مفسرا\nوالآخر محملا فيترجح المفسر على المجمل والمتواتر على الآحاد بيري (رد المحتار) وكذا لا\nترجيح بزيادة العدالة (تنوير) اگری یکی از دو مدعی گذرانیده دو گواه را و دیگری چهار گواه را\nپس هر دو مدعی برابرند یعنی یکی از دو مدعی قوی نمیشود بر دیگر مدعی بسبب زیاده شمار گواهان\n\nفایده\nیکی از دو مدعی\nدو شاهد گذرانید\nو دیگری چهار\nشاهد","chars":1570,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00584.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/584","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/584","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}