{"book":"adl0014","page":546,"text":"جلد چهارم\n۵۳۴\nکتاب دعوی\n\nهر دوی ایشان برابراند زیرا که هر دوی ایشان خارج هستند زیرا که خواجه را بر مکاتب دست تصرف\nنیست و اگر یکی از خارج و ذوالید گفت که غلام من است مکاتب کرده ام او را و دیگری از\nگفت که مدبر یا آزاد کرده ام او را پس این دیگر بهتر است پس قاعده کلیه نیست هر شاهد اینکه\nثابت کردن آن بیشتر است پس همان گواهان بهتر است هذا في الخارج وذى اليد\nفي الملك المطلق اما في الملك بسبب فان ذكرا سببا واحدا فان تلقيا من واحد\nفذواليد احق وان تلقيا من اثنين فالخارج احق شاملا للصور المذكورة\nوان ذكرا سببين كالشراء والهبة وغير ذلك\nينظر الى قوة السبب كما في المتن\n(شرح وقایه) و این حکم گذشته درباره خارج و ذوالید در دعوای ملک\nمطلق است اما در دعوای ملک بسببی پس اگر هر دو مدعی بیان یک سبب را کرده باشند پس\nاگر بر عار رسیده بودند از جانب یک شخص پس ذوالید بهتر است بآن مدعا و اگر بر عار شده\nبودند از جانب دو شخص پس خارج بهتر است بآن در حالیکه فراگیرنده صورتهای مذکوره\nباشد و اگر دو سبب را بیان کرده بودند مانند خریدن و بخشیدن نظر کرده شود بقوت\nسبب چنانچه بیان حکم آن در متن کرده شده است عبد في يدي رجل\nاقام رجل البينة انه عبده غصبه ذواليد منه اوقال استاجره\nذواليد منه اواستعاره منه وارتهنه منه واقام ذواليد بينة انه ملكم اعتقه\nاودبره اوكانت امة واقام ذواليد بينة انه استولدها كانت\nبينة الخارج اولى وقضى له بالعبد كذا فى الذخيرة (عالمگيري)\nغلامی در دست مردی بود و مردی دیگری گواهان گذرانید که این غلام از خست","chars":1301,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00546.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/546","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/546","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}