{"book":"adl0014","page":538,"text":"جلد چهارم ۵۲۹ کتاب دعوی\n\nعند ابي حنيفة رح يقضى بينهما وعند ابي يوسف رح يقضى للمؤرخ وعند محمد رح\nلمن اطلق كما فى الملك المطلق ومشائخنا رح افتوا على قول ابي حنيفة رح (تكملة)\nهر دو مدعی دعوای ملک را بدو سبب مختلف کردند از دو کس و مال مدعا در دست هر دوی\nایشان بود اگر هر دوی ایشان تاریخ نگفته بودند حکم کرده می شود بآن بد و نصف میان ایشان\nچنانچه در دعوای ملک مطلق یا هر دوی ایشان یک تاریخ گفته بودند نیز حکم کرده می شود بآن بدو\nنصف میان ایشان چنانچه در دعوای ملک مطلق یا هر دوی ایشان تاریخ گفته بودند و تاریخ\nیکی ایشان پیشتر بود نزد شیخین رحمهما الله تعالی حکم کرده می شود بآن برای صاحب تاریخ\nپیشتر و نزد امام محمد در رح حکم کرده می شود بآن بد و نصف میان ایشان چنانچه در دعوای ملک\nمطلق و مشائخ ما رحمهم الله تعالی فتوی بقول شیخین رحمهما الله تعالی کرده اند یا یکی ایشان\nتاریخ گفته بود نه دیگر ایشان نزد امام اعظم رح حکم کرده می شود بآن بد و نصف میان ایشان\nو نزد امام ابو یوسف رح حکم کرده می شود برای صاحب تاریخ و نزد امام محمد رح حکم کرده می شود\nبرای آن کسیکه مطلق دعوی کرده بدون تاریخ و مشائخ مارح فتوی بقول امام اعظم رح کرده اند\nادعيا ملكا بسببين مختلفين من اثنين والعين فى يد احدهما لم يؤرخا يقضى\nللخارج كما فى المطلق او ارخا تاريخا واحد يقضى للخارج كما فى الملك\nالمطلق او ارخا وتاريخ احدهما اسبق عند الامامين رح يقضى للاسبق\nوعند محمد رحمة الله عليه يقضى للخارج كما فى الملك المطلق ومشائخنا\nرحمهم الله تعالى افتوا على قول الامامين رحمهما الله تعالى وارخ\nاحدهما لا الآخر عند محمد رحمة الله عليه يقضى للخارج وعند ابي يوسف رحمه الله\nيقضى للمؤرخ كما فى الملك المطلق ومشائخنا رحمهم الله تعا افتوا على قول محمد رح (تكملة)\n\nفایده\nهر دو دعوای ملک مطلق را\nبدو سبب مختلف از دو\nکس کردند و مال\nمدعا در دست\nیکی ایشان\nبود","chars":1606,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00538.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/538","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/538","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}