{"book":"adl0014","page":469,"text":"جلد چهارم\n۴۶\nکتاب دعوی\nچنین است در محیط سرخسی وقال مشایخنا رحمهم الله تعالى هذا كله اذا لم تسلم المرأة\nنفسها فان سلمت نفسها ثم وقع الاختلاف فى حال الحيوة او بعد الممات\nفانه لا يحكم مهر المثل لانا نعلم ان المرأة لا تسلم نفسها من غير ان تستعجل\nشيئا من مهرها عادة فيقال لا بد ان تقرى بما استعجلت والاقضينا عليك\nبالمتعارف ثم يعمل فى الباقى كما ذكرنا كذا فى محيط السرخسی (عالمگیری)\nگفته اند مشایخ که این حکم که ذکر شد در انوقتست که نسپرده باشد انزن نفس خود را بشوهر\nخود و اگر سپرده باشد بعد از ان اختلاف پیدا شود در حال زنده گی ایشان یا بعد از مردن\nپس بدرستی که حکم کر دانیدنشو بمهرشل زیرا که ما میدانیم که در عادت مردم زن نفس خودر تسلیم\nمیکند تا که چیزی از مهر خود تعجیل نگیرد پس گفته می شود بزن که ناچار است ترافز اینه قرار کنی\nبچیزیکه تعجیل گرفته ورنه حکم میکنیم بر تو سچیزیکه متعارف است در میان مردم بعد از ان قاضی\nعمل بکند در باقمیانده از متعارف بطوریکه ما ذکر نمودیم چنین است در محیط اختلفا فی\nجنس المهریان ادعى الزوج النكاح على هذا العبد والمرأة تدعيه على هذه الحادثة\nاو قال الزوج تزوجتك على كر شعير وقالت على كر حنطة او على ثياب هروية\nاو قال على الف درهم وقالت على مائة دينار او في نوعه كالتركى مع الرومى والدنانير\nالصدف مع المصرية أو صفت كالجيد مع الرداة ولم يكن لما بينة فلهما كالمسألة المتقدمة الا ان قيمة الحجة\nاذا كان مثل ال لا اله يكون قيمتها و عينيها ها وعين عالمكي واگر خلاف کردند دريس\nمهرچنانکه دعوی کرد شوهر نکاح راب اینغلام معلوم وزن دعوی کرد نکاح را باین کنیز معلوم یا شوهر گفت\nکه بمجروار جو وزن گفت که میجر وار گندم با بجامهای هروی یا شوهر گفت ک میکهزار درهم وزن گفت بدینار\nیا اختلاف در نوع مبرود چنانکه یکی گفت بسلام ترکی و دیگر برومی یا یکی بدینار یا صوریه","chars":1574,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00469.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/469","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/469","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}