{"book":"adl0014","page":288,"text":"جلد چهارم\n۲۸۳\nکتاب الدعوی\n\nتقبل ويقضى القاضي بالدار للمدعى واقام عربيات القاضي ومات واقام القاضي المكاتيب\nصاحب الید انه باع الدار من فلان او اقامها من عند القاضي ووهبها له وسلمهاييه\nثم ان فلانها اودعنيها وغاب واقر المدعى بذلك فانه لا تندفع به الخصومة من ذي اليد كذا\nفي المحيط (عالمگیری) بهمین احکام گذشته در ان وقت است که ذوالید بفروشد سرای پیش از دعوای مدعی\nو اما وقتی که بفروشد آنرا پس از دعوی چنانکه دعوی کرد سرای را و گذرانید یک گواه را بعد از ان برخواست از نزد قاضی\nو درنگ کردند یک زمانه پس از ان باز آمدند نزد قاضی و مدعی گواه دیگر را گذرانید و ذوالید گواهان گذرانید بر این که آنسرا\nمرا بود که فروختم آنرا بفلان بعد از ان که برخاستیم از نزد قاضی یا گفت که بخشیدم انرا با و و سپردم آنرا با وپس\nاو نزد من امانت گذاشته آنرا و غائب شد پس اگر مدعی منقر بود بآن یا ذوالید گواهان گذرانید با قرار مدعی بران\nپس نیست خصومت میان ایشان و اگر هیچ یکی از ان نبود و ذوالید گواهان گذرانید بآنچه کرده بود پس قاضی\nنشنود گواهان او را و دفع نمیشود خصومت از وی و اگر مدعی در وقت دعوی کردن سرای دو گواه گذرانید و\nتزکیه ایشان کرده شد و پیش از حکم کردن قاضی بآن سرای برای مدعی برخواستند از نزد قاضی و درنگ کردند\nزمانه بعد از ان آمدند نزد قاضی و دعوی کرد ذوالید که من فروخته ام این سرای را بفلان بعد از ان\nکه برخواستیم از نزد قاضی یا بخشیدم و سپردم آنرا بفلان بعد از ان آن فلان امانت نهاده آنرا نزد من و\nغائب شده و حال آنکه مدعی منقر بود بآن فروختن و امانت نهادن دفع نمی شود خصومت از ذوالید چنان\nدر کتاب محیط ولو كانت جارية فولدت ثم ماتت واقام المدعى البينة انها جاريته ولدت في\nملكه واقام ذو اليد البيئة على الوديعة قبل الولادة فانه يقضى للمدعى بقيمة الجارية\nولا يقضى فى الولد بشئ حتى يحضر الغائب كذا فى محيط السرخسی (عالمگیری) و اگر مدعی\nکنیزی بود که ولد آورده بود بعد از آن مرد آن کنیز و مدعی گواهان گذرانید که آن کنیز کنیز من است و ولد آو\nاست در ملک من و ذوالید گواهان گذرانید بودیعت نهادن شخصی غائب آن کنیز را پیش از ولد آوردن","chars":1811,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00288.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/288","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/288","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}