{"book":"adl0014","page":284,"text":"جلد چهارم ۲۴۹ کتاب الدعوی\n\nگیرنده و غصب کننده و زورگیر عذر غائب بآن چیز که تاوان داده است و این حکم وقتی است که راستگوی کند\nآن غایب مدعی علیه را که این مال معین رسیده بود او را از طرف من و اگر دروغگوی کرد آنغائب او را و یا اقرار کرد بان\nکه این مال رسیده است از غائب او بوجوهی که ذکر کردیم آنرا پس رجوع نیست او را بر غائب تا که گواهان نگذراند\nبر دعوای خود که اجاره و رهن و ودیعت و مضاربت و شرکت است زیرا که مدعی علیه دعوی می کند دینی را برآن\nخود بر غائب بسبب کاری که کرده است برای غائب او منکر است ولو كان العبد قائما ذهبت عينه\nواحد ارشها واقامه البينة ان فلانا أودعه فلا خصومة فى العبد ولا فى الارش كذا في الكافي\n(عالمگیری) و اگر غلام موجود بود چشمش رفته بود و تاوان ان چشمش گرفته بود و گواهان گذرانید که فلان انها\nودیعت دادا و انرا من پس نیست خصومت در میان مدعی و مدعی علیه نه در غلام و نه در تاوان چشم و همچنین ذکر\nشده در کتاب كافي اذا ادعى على أخر قيمة دابة او عين هلكت فى يده لا يندفع الخصومة عن المدعى\nعليه باقامة البينة على الايداع من جهة الغير وانما يندفع الخصومة باثبات الايداع من\nالمدعى لا باثبات ايداع غيره بخلاف العين الموجودة خزانة المفتین) وقتی که کسی دعوی کرد بر دیگری\nقیمت چهار پائی را یا قیمت دیگر مال معینی را که آن چهار پای یا آن مال معین هلاک شده بود در دست او دفع نمیشود\nخصومت از مدعی علیه بگذرانیدن گواهان بر ودیعت نهادن کسی دیگر غیر از مدعی بلکه دفع میشود وقتی که اثبات کند ودیع\nنهادن خود مدعی را بخلاف انکه مال معین موجود باشد در دست مدعی علیه والابق مثل الهالك اى اذاأ\nالعبد فادعاه رجل على الذى ابق من يده واقام المدعى عليه بينة على هذه الوجوه فان الجواب يه\nكالجواب في الموت فاذا عاد العبد من الابق ففي فصل الوديعة والرهن والاجارة والشركة والمضار\nيعود على ملك الغائب وفى فصل السرقة والغصب والعارية يعود على ملك الذى كان في يده\nلان الضمان يستقر عليه خزانة المفتین و رد المحتار) وحكم كريختن غلام مانند حکم هلاک شدن اوست\nیعنی وقتی که غلام بگریزد از دست ذو الید و مردی دعوی کند آن غلام را بر او مدعی علیه بگذراند شاهدان را\n\nدعوی مدعی قسمت معین هلاک شده اگر امان مدعی علیه با یداع غیرت دفع نمیشود\nدر سفتن غلام مثل هلاکت اوست مذکور","chars":1949,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00284.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/284","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/284","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}