{"book":"adl0014","page":282,"text":"جلد چهارم ۲۷۷ كتاب الدعوى\n\nاستحلفه القاضي فان حلف على العلمان خصماوان نكل فالخصومة جافي خزانة الاكمل\nوقال ابويوسف رحمة الله عليه ان كان ذواليد صالحامعروفا بالخير والصالح تندفع عنه الخصومة\nاذا اقامت البينة وانكان معروفا بالخير لاتندفع عنه الخصومة لان المحتال من الناس\nقد يودع المال المغصوب من انسان الى من يريد استرجحنى يودعه اياه ويشهد عليه\nالشهود حتى لو جاء المالك وارادان يثبت ملكه فجعل الابطال خصمابان يقيم بيئة على ان\nفلانا اودعه فيبطل حقه وتندفع الخصومة عنه فاذا اتهمه القاضي لا يقبله وقال شيخ الاسلام\nخواهر زاده في مبسوطة ما ذهب اليه ابو يوسف رحمة الله عليه استحسان ذهاليع يصيرام ابتلي\nبالقضاء فوقف على احوال الناس مالا يعرفه غيره وبه اخذ الملتقى واختاره فى المختار\n(هدایه وكفايه وعيني وتنويرودرمختار ورد المحتار وغيره) وقتی که مدعی علیه گفت که آنچه مدعا به را خواه منقوی\nباشد خواه عقار ودیعت نهاده است آنرا نزد من فلان غایب یا گرفصـاوه است آنرا نزد من یا غصب کرده ام آنرا از\nوی یا بعاریت داده است آنرا بمن یا باجاره داده است آنرابمن یا مرا وکیل کرده است بر نگاه داشتن آن شاهدان\nگذرانید بان گفت خود وآن مال ثابت بود هلاک نشده بود و شاهدان مدعی علیه گفتند که ما میشناسیم آن غایت\nبنام ونسب او یا گفتند که او را بروئیش میشناسیم دفع میشود دعوی مدعی ملک مطلق را و اگر همین\nقبیل است دعوای وقف و حاصل این چنانچه در کتاب مجر رایق نوشته است و اگر مدعی علیه بآن گفت خود شاهدان\nنگذرانید و سوگند مدعی را خواست سوگند بدهد او را قاضی پس اگر مدعی سوگند که یم خصم می شود مدعی\nمرا واوا گر منع آورد از سوگند پس نیست خصومت میان ایشان چنانچه مذکور است در کتاب خزانة الاکمل\nو گفته است امام ابو یوسف رحمہ اللہ تعالی که اگزذوا لبد شخص صالح و مشهور بخیر و صلاح بود دفع میشود از وی حهت\nبه گذرانیدن گواهان واگر مشهور بخیریان بود و نع نمی شود از وی خصومت زیرا که حیله کننده از مردم میدید مال را\nکه غصب کرده باشد آنرا از انسان بکیی که اراده سفر را داشته باشد تا اینکه آنکس امانت نهد آن مال نزا او و گواها","chars":1782,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00282.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/282","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/282","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}