{"book":"adl0014","page":258,"text":"جلد چهارم\n۲۵۳\nکتاب دعوی\nتعداد بها را پس معتبر قول خرنده‌ است همچنین ذکر شد متون کتاب کافی ولو اختلفا فی عینیۃ الثمن فایده اختلاف عاقدین در عین بودن و دین بودن و دینیتہ فادعی احدہما ان الثمن عین و ادعی الآخر انہ دین فان کان مدعی العین ھو البایع کما اذا قال بعت منک جاریتی ھذہ بعبدک ھذا و المشتری یدعی انکل دینا و یقول شتریت منک بالف درھم فان کانت الجاریۃ قائمۃ تحالفا وتراد او ان کانت ھالکۃ عند المشتری سقط التحالف فالقول قول المشتری ولو کان المدعی العین ھو المشتری و ھو یقول اشتریت جاریتک بعبدک ھذا و قال البایع بعتھا منک بالفي درھم او بمائة دینار فان کانت الجاریة قائمة تحالفا و ترادا و ان کانت ھالکة فکذلک تحالفا و تراد القیمة في قول جمیعًا(عالمگیری) و اگر اختلاف کردند در عین بودن بها و دین بودن آن پس دعوی کرد یکی از ایشان که بها عین است و دعوی کرد دیگر ایشان که بها دین است پس اگر مدعی عین فروشنده باشد چنانکه بگوید که فروخته‌ام بتو این کنیز خود را باین غلام و خرنده‌ دعوی کند که همه بها دین است بگوید که خریده‌ام آنرا از تو بزار درم پس اگر آن کنیز موجود باشد سوگند کنند هر دو و با همدیگر رد کنند غلام و کنیز را و اگر کنیز نزد خرنده‌ هلاک شده باشد ساقط می‌شود سوگند بردن هر دو پس معتبر قول خرنده‌ است و اگر مدعی عین خرنده‌ باشد و بگوید که خریده‌ام کنیز ترا باین غلام خود فروشانده بگوید که فروخته‌ام کنیز را بتو بدو هزار درم یا بصد دنيار پس اگر آن کنیز موجود باشد سوگند کنند هرد و با همدیگر و اگر کنیز هلاک شده باشد پس همچنین سوگند کنند هر دو با همدیگر و رد کنند قیمت را در قول همه علما رحهم الله تعالی\nاشتری امة فماتت بعد القبض فقال المشتري شتريتھا بالف و ھذا الوصیف و قیمتہ خمس مائة و قال البایع بعتھا بالفین فالقول للمشتري في ثلثي الجارية انه اشتراھا بالف مع یمینہ و یتحالفا في ثلثھا و ھو حصة الوصیف و یحلف کل واحد منھما علی جملتھا یحلف المشتري بالله ما اشتریتھا بالفین و یحلف البایع ما بعتھا","chars":1699,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00258.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/258","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/258","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}