{"book":"adl0014","page":248,"text":"جلد چهارم\n۲۳۳\nکتاب الدعوی\n\nلازم می شود بروی دعوی آن دیگر بقضاے قاضی یعنی اگر پیش کرد سوگند را اول بر خرنده-\nپس اگر منع آورد لازم می شود بر او دعواے فروشنده واگر سوگند کرد پیش کرده شود سوگند\nبرفروشنده پس اگرسوگند کرد منع کرده شود بیع و اگر منع آورد از سوگند لازم میشود براو دعوای خرنده\nوقاضی این مذکور وقتی است که اختلاف در بدل مقصودی باشد واگر اختلاف در ضمن چیزی دیگر باشد مانند اختلاف فروشنده\nوخرنده در مشک که آن ظرف است در بیع صورت تحالف نیست و صورت آن چنانست که در کتاب زیلعی مذکورست\nکه مردی خریدازدیگری روغن را در مشک ووزن مشک در روغن صد رطل بود بعد ازان آمدد خرنده مشک را فارغ از\nروغن که بسپرد بفر فروشنده و حال آنکه وزن این مشک بیست رطل بود و گفت فروشنده که این مشک من نیست و گفت\nخرنده که این مشک توست پس معتبر قول خرنده است برابر است که برای هر رطل بها را معلوم کرده باشد یا نکرده باشد پس\nگردانیده میشود این اختلاف ایشان از قبیل اختلاف در عیب مقیص کرده شده وحکم در آن چنانست که معتبر قول قابض کتک\nاگر چه در ضمن آن اختلاف در بهاء است و معتبر است این اختلاف ضمنی در اثبات تحالف چنانچه فروشنده و خرنده اختا\nکنند در وصف فروخته شده مانند این قول خرنده که خریده ام این غلام را بشرط اینکه نویسنده است یانان پز است و گفت\nفروشنده که شرط نکرده ام این معتبر قول فروشنده است بحلف نیست وان اختلفا فی الاجل سواء اختلفا فی اصل\nالاجل او قدره فقال المشترى الثمن مؤجل وانكر البائع اوقال المشترى الثمن مؤجل الى سنة وقال البائع الى نصف\nاو فى شرط الخيار بان قال احدهما البيع فيه شرط الخيار وانكر الاخر ا وفي قدر الخيار الى ثلثة ايام والاخر الى\nيومين او شرط رهن بثمن من المشترى اوضمان ثمن بان قال بعتك بشرط ان تكفل لى بثمن فلانا وانكر المشترى\nومثل ضمان العهدة او في استيفاء بعض ثمن او كله وفي الحط من الثمن والابراء من الثمن او مكان تسليم المينم\nفلا تحالف بينهما والقول قول من ينكر الخيار والاجل مع يمينه وفي الاجل وما بعده لا فرق بين كون\nالاختلاف بعد الهلاك او قبله (هداية و رد المحتار وحموی) واگرفروشنده وخرنده با هم اختلاف کنند در بها\nبرابر است که اختلاف کرده باشند دراصل ثمن یا بهار یا در قدرمدۀ آن چنانکه بگوید خرنده که بهای آن ممد شده است تا\n\nاختلاف\nعاقدین در اجل خیل در ان مقدور\nخیار شرط و قدر آن و در شرط کردن رهین می\nو ضامنی و یا در گرفتن ثمن دها یا بعض آن\nیا در ابراز آن و جای تنظیم\nمبيع","chars":2082,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00248.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/248","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/248","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}