{"book":"adl0014","page":20,"text":"جلد چهارم ۱۵ کتاب دعوی\n\nذکر شده است در کتاب عبرا ترافق واهلها العاقل المميز ولوصبيا لوماذونا\nفي الخصومة والالاشتباه (درمختار) وان كان مدعی علیه فجوابه ايضا صحیح\n(صرة الفتاوی) فلاتصح دعوى المجنون والصبي الذي لا يعقل\nحتی لا يلزم الجواب ولا تسمع البينة (عالمگیری)\nو اہل دعویٰ عاقل تمیز کننده است اگر چه کودک باشد بشرطیکه آن کودک\nرا اجازه کرده شده باشد از طرف ولی در دعویٰ کردن و اگر او را اجازه\nکرده نشده بود اہل دعویٰ نیست چنانکه در کتاب اشباه ذکر شده است واگر\nکودک ما ذون مدعیٰ علیه بود پس جواب او نیز صحیح است پس صحیح نمیشود دعویٰ\nدیوانه و آن کودکی که عاقل نباشد تا آنکه لازم نمیشود بر مدعیٰ علیه جواب آن\nو بشنیده میشود شاهدان ایشان وحكمها وجوب الجواب على الخصم اذا صحت\nوهو المدعى عليه بلا اوبنعم (تكملہ) حتى اذا امتنع عن الجواب اجبره\nالقاضي عليه فان اقر ثبت المدعى وان انكر يقول لقاضي للمدعي الك\nبينة فان قال لا يقول لك يمينه (صرة الفتاوى وعالمكيري) ولوسكت\nولم يجب بلا ونعم كان انكار افتسمع البينة عليه الا ان يكون اخرس\n(عالمگیری ورد المحتار و تکملہ) وحکم دعویٰ واجب بودن جوابست برخصم که مدعیٰ علیه\nاست به نه یا آری و قتیگہ صحیح شود دعویٰ تا که اگر منع آورد از جواب گفتن و گفت\nکہ نمیگویم جواب را جبر کند قاضی بر مدعیٰ علیه بر گفتن جواب پس اگر اقرار کرد مدعیٰ علیه\nثابت شد مدعا و اگر انکار کرد بگوید قاضی مدعی را که آیا تراست بدان ہستند اگر گفت\nکه نی بگوید قاضی او را که مرتر است سوگند دادنیش واگر خاموش شد و جواب نگفت نعم\n\n(قاعدہ)\nبیان حکم دعویٰ","chars":1346,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00020.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/20","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/20","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}