{"book":"adl0014","page":195,"text":"جلد چهارم\n۱۹۰\nکتاب دعوی\n\nالمال فاليمين يتوجه علی المولى دون العبد بخلاف ما اذا ادعی\nالمال علی العبد فانه يتوجه اليمين على العبد واذا ادعی جناية\nموجبة للقصاص فاليمين على العبد الا ان في الوجه الثاني\nالعبد يستحلف على البتات وفي الوجه الاول المولى يستحلف\nعلى العلم (خزانة المفتين) فلو ادعى رجل على رجل ان عبدك\nتلف على شيأ واراد ان يستحلف المولى فيستحلف بالله ما\nتعلم ان عبدك هذا استهلك كذا و بالله ليس\nعليك شيأ من الوجه الذی يدعي (قاضیخان)\n\nفایده\n(القضاء بالبينة على احد\nالوارثة قضاء علی الكل)\n\nو اگر مردی آور د مر د دیگر را نزد قاضی و دعوی کرد بر وی که بدرستی این مرد را غلامی است\nکه الفغلام هلاک کرده است مال مرا یا جنایت کرده است بر من در غیر نفس یا دعوی کرد که جنایت\nکرده است د پسرت یا بر غلام من جنایتی از نفس یا در غیرنفس یا دعوی کرد که کهنته است لی مرا بخطای نقدیم\nو خواست با ان سوگند دادن خواجه را پس این مسله بر دو وجه است یکی آنکه دعوی کند جنایتی را که لازم\nکننده مالست پس سوگند متوجه میشود بر خواجه نه برغلام بخلاف آنکه دعوی کند مال را بر غلام که در نجاسوگند\nمتوجه میشود بر غلام دیگر انکه دعوی کند جنایتی را که موجب قصاص باشد پس سوگند متوجه میشود بر غلام لیکن\nدروجه دویم غلام را سوگند داده شود بر قطع و در وجه اول سوگند داده شود خواجه را بر علم پس اگر دعوی\nکرد مردی بر مردی که غلام صغیر او هلاک کرده مال مرا و اراده کرد اینکه سوگند بدهد خواجه غلام\nرا سوگند بدهد او را که بالله که تو عالم نیستی باینکه این غلام تو هلاک کرده مال او را و بالله که لازم ت\nبر تو چیزی از ان جهتی که مدعی دعوی میکند را رجل مات فجاء رجل واحضرا بنه\nوادعى انه كان له على ابيه الف درهم وقد توفى ولي عليه الف درهم\nقالوا","chars":1498,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00195.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/195","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/195","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}