{"book":"adl0014","page":180,"text":"جلد چهارم\n۱۷۵\nکتاب دعوی\n\nفقد الحق علی ما یرید کذا فی شرح ادب القاضی\nللخصاف (عالمگیری) و همچنین حکم بر تفصیل مذکور است وقتی که دعوی کند غلام یا کنیزی\nبر خواجه خود سوگند کرد است بآزادی من که داخل نمی شوم درین سرای و حال آنکه داخل شده است\nدر آن سرای و این حکم درباره طلاق و عتاق چنین است که گذشت مگر وقتی که خواجه یا شوهر عرض\nکند بر قاضی چیزی از حیله و تاویل بر قول خود پس درینوقت سوگند داده شود بر حاصل که بالله\nاین زن طلاق نیست از تو بسبه طلاق بسبب آن سوگندیکه دعوی کرده است بر تو و\nاین کنیز یا غلام آزاد نیست از تو بآن سببی که دعوی میکند آنرا بر تو پس اگر سوگند کرد تحقیق\nآمد بآنچیزی که خواہش آنرا داشت که عدم طلاق و عدم آزادیست همچنین ذکر\nشده است در شرح ادب القاضی تصنیف امام خصاف وان كان سببا\nلا يرتفع برا قع فالتخلیف علی السبب بالاجماع كالعبد المسلم\nاذا ادعى العتق على مولاه فانه يحلف بقوله والله ما اعتقت بخلاف\nالامة لومسلمة اذا ادعت على مولاها انه اعتقها فانه لا يحلف بالله\nما اعتقها ولكن يحلف بالله ما اعتقها فالرق القائم فى الحال في ملكه\nهذا بخلاف العبد الكافرفانه لا يحلف بالله ما اعتقه لان تكرار العتق\nيجيئ فيه بان نقض العهد ولحق بدارالحرب ثم سبي لكن يحلف ما اعتقه في\nالرق القائم فى الحال في ملكه (هداية عيني) واگر آن سبب چنین بود که برادرم\nمحی شده بر دارنده پس سوگند دادن درینصورت بر سبب است با جماع علماء رحمهم الله تعالٰی مانند غلأم مسلما\nوقتی که دعوی کند آزادیرا بر خواجه خود پس بدرستی که سوگند میدهد خواجه را باین قول که سوگند بخدا تر ابجد نیتهام که آزاد\nنکرده این غلام را بخلاف کنیز اگر مسلمان بود وقتی که دعوی کند بر خواجه خود که بدرستی که وی آنرا آزادکرد","chars":1471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00180.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/180","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/180","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}