{"book":"adl0014","page":18,"text":"جلد چهارم\n۱۳\nکتاب دعوی\n\nذکر شده است و منها كون المدعي محتمل الثبوت فدعوى ما يستحيل وجوده\nعقلا او عادة باطلة لتيقن الكذب فى المستحيل العقلى كقوله لمعروف\nالنسب ولمن لا يولد مثله لمثله هذا ابني وظهوره في المستحيل العادي\nكدعوى معروف بالفقر اموالا عظيمة على اخر انه اقرضه اياها دفعة\nواحدة نقدا او غصبها منه فالظاهر عدم سماعها البحر ويدخزمرا بن\nالفرس في الفواكه البدرية فلا يسأل المدعى عليه من جوابها الا\nان يقال غصب لي ما لا عظيما كنت ورثته من مورثي المعروف\nبالغنى فحينئذ تسمع ( درمختار و تكمله و بحر )\nو بعض از شرطهای دعوی آن است که مدعا از انجمله باشد که احتمال ثبوت را داشته\nباشد پس دعوی کردن انچیزیکه ممتنع باشد وجود آن از روی عقل و یا عادت باطل\nاست زیرا که در دعوای محال عقلی دروغ مدعی یقین است چنانچه بگوید مدعی مر شخصی\nرا که معلوم باشد نسب او و یا شخصی را که مثل او نیز ا د از مثل مدعی که بدرستی این شخص\nپسر من است و در دعوی محال عادی دروغ مدعی ظاهر است چنانچه شخصی فقیر که بفقر او\nمشهور باشد دعوی کند مالهای بسیار را بر دیگر شخصی که بدرستی نقد قرض دا ده\nام این مالها را باین مدعی علیه بیک دفعه و یا بگوید که غصب کرده است مدعی علیه این\nمالها را از من پس ظاهر انست که شنیده نمیشود این دعوی و باین قول جزم نمود ابن\nغرس رحمه الله در کتاب فواکه بدریه پس پرسیده نمیشود مدعی علیه از جواب دعوای\nاو مگر شنیده میشود دعوای او که گفته باشد که غصب کرده است مدعی علیه از من\nمال بسیار را که میراث بر ده بودم آن را از ان مورث خود که مشهور بتوانگری بود","chars":1338,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0014/00018.jpg","first_page":1,"last_page":917,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām / taʼlīf-i kitāb-i mustaṭāb bi-saʻy-i Mīr ʻAlī Jān Khān va ʻAbd al-Rāziq Khān ; bi-taṣḥīḥ-i faz̤āyil va favāz̤ilʹnishānān-i ʻulamā-yi mutabaḥḥirīn-i mīzān al-taḥqīqāt-i sharʻīyah bi-saʻy va ihtimām-i Muḥammad Sarvar Khān سراج الاحکام فى معاملات الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0014/18","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0014/canvas/18","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0014/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0014_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}