{"book":"adl0013","page":511,"text":"جلد دوم\n۵۰۸\nكتاب الشهادة\nهمچنین ذکر شده است در کتاب خلاصة الفتاوی و اجماع کرده اند بر اینکه بدرستی شرط است گفتن لفظ اشهد درتزکیه\nظاهری همچنین ذکر شده است در فتاوی قاضیخان ويشترط فى المزكى علانية عدم العداوة للمدعى عليه فلو\nزکى اعداء للمدعى عليه الشهود لا تصح التزكية لانهما شهادة كما صرح به في التنقیح (مکلف) و شرط است در تزکیه\nظاهری نا بودن دشمنی تزکیه کننده با مدعی علیه پس اگر تزکیه کردند دشمنان مدعی علیه شاهدان مدعی را صحیح نمیشود ترکز\nایشان زیرا که تزکیه ظاهری شاهدی است چنانچه در کتاب تنقیح صریح ذکر کرده است آنرا و اشهد فعدل ثم شهد\nلا يستعدل الا اذا طالت المدة فوقت محمد رح شهرا وابو یوسف رح سنة ثم رجع وقال سنة اشهر ري\nوقتیکه کسی گواهی داد در عوه نیه پس عادل کر ده شد بعد از ان در حادثه دیگر گواهی دا و طلب عادل کردانید او نشود دوم با\nمگر وقتیکه میان این گواهی او و گواهی اول او مدت دراز گذشته باشد پس وقت در انه بودن آنرا امام محمد\nیکماه گفته است و امام ابویوسف یکسال گفته است بعد ازان امام ابویوسف از این قول خود رجوع کرده وش\nگفته است وان لم يطعن الخصم في الشهود بل عداهم فهو على وجوه ثلثة ان قال هم عدول صدقوا فما شهد\nعلی او قال هم عدول حاشهادتهم لي وعلي او قال هم عدول ولم يزد ففي الوجه الاول والثاني القا\nيقضى عليه بدعوى المدعى ولا يسال عن الشهود لانه اقر بالحق وانما هم عدول ولم يزد او قا هم عدو\nالا نهم اخطأ وافي الشهادة فهذا على وجهين اما انكان المدعى عليه عد لا يصلح للتزكية او لا يصلح بانا\nمستورا او فاسقا فانكان عدلا يصلح للتزكية ينظر ان كان المدعى عليه لم يجحد دعوى المدعى عند\nبل سكت حتى شهد عليه الشهود ثم قال هم عدول قال ابو حنيفة وابو يوسف القاضى يقضى بدن\nشهادتهم ولا يسئل عنهم سواء كان المدعى به حقا يثبت مع الشبهة او لا يثبت مع الشهام\nوانكان المدعى عليه عند دعوى المدعى يجحد دعوى المدعى فلما شهد عليه الشهود\nقال هم عدول ذكر في بعض الروايا جعل هذا على الخلاف الذي تقدم وذكر في الجامع الصغير\nان في هذا الوجه لا يصح تعديل الخصم في قول ابي يوسف ومحمد ويكون تعديله بمنزلة العذم\nاذا\nم ملخصاً تنقيح\nعلیه الرحم\nقوله تنقيح مصلح الحواكم\nوهو للامام برهان\nتقیح لفظه","chars":1879,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0013/00511.jpg","first_page":1,"last_page":651,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0013/511","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0013/canvas/511","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0013/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0013_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}