{"book":"adl0013","page":266,"text":"جلد دوم\n۳۶۲\nکتاب الشهاده\n\nاو دشمن است مراتب یه سوم این که اگر قاضی حکم کند بگواهی دشمن بر دشمن او یا بر غیر دشمن او انصحیح\nمیشود این حکم اویانه اگر ما بگوئیم که منع کننده از قبول گواهی فسق شاهد است بسبب تهمتی پس حکم قاضی\nدر بنوقت صحیح و نافذ است زیرا که قاضی وقتی که حکم کند بگوای فاسق حکم او نافذ میشود و اگر ما بگوئیم که منع کننده\nآن دیگر معنی است که قهر نیست از فسق صحیح نمیشود گواهی او در باره دشمن وصحیح میشود در بار غیر\nدشمن چنانکه کرده است ابن کمال رح در کتاب اصلاح الیضاح که گوامی دشمن برای دشمن دوست بقعلکس\nگواهی اصل برای فرع او یعنی پدر برای پسر رو نیست این قول بن کمال رح دلالت میکند برینکه گوامی\nبر دشمن قبول نمیشود در سبب تهمت نه از سبب فسق تنبیه چهارم این است که کاهی قسم میکنند بعضی از علمای\nعلم وقضابست دو سهم میکنند گواهان که مرسید دعوی و گفتگو که با دیگری درحقی در عومی کند بر اوحتی که بدرشمه\nاین مدعی دشمن آن مدعی علیه میگرد و پس گواهی مید هند گواهان بدشمنی میان ایشان در حال نکه اینچنین نیست\nکه ایشان وهم کرده اند بلکه دشمنی ثابت میشود متمل انجه ذکر کردیم تراز دو شنام دادن برنا وراه زدن آری\nاگر دعوی کرد کسی دیگری درحقی روا میشود گواهی او بر او در همان حق مانند و کیل که روانمیشود گواهی او در آنچه که\nوکیل است در ان مانند آن نیست انچه هم که گردو کس در حقی گفتگو کردند با همدیگر قبول میشود گواهی یکی از ایشان بر\nایشان در مسیح حقی بسبیکه میان ایشان دعوایست این میگوئیم که دلالت میکند بر این تاکید این حکم انچه که ذکر\nشده در فتاوای قاضیخان که مردی دعوی کرد بر مردی در سرائی یا در چیزی بعد از ان آن\nمرد مدعی گواهی داد بر ان مرد مدعی علیه در دیگر حقی رو است گواهی و اگر عادل باشه\nالباب الخامس فی الاختلاف بین الشهادة والدعوى\nباب پنجم ثابت است در بیان اختلاف در میان گواهی و دعوی معنی هذا الباب على\nاصول مقررة منها ان الشهادة على حقوق العباد لا تقبل بلا دعوى\nبخلاف حقوقه تعالى ومنها ان الشهادة باكثر من المدعى باطلة بخلاف\n\nالباب الخامس\nفی الاختلاف بین الشهادة\nوالدعوی","chars":1782,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0013/00266.jpg","first_page":1,"last_page":651,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0013/266","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0013/canvas/266","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0013/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0013_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}