{"book":"adl0013","page":141,"text":"جلد دوم\n۱۳۷\nكتاب الشهادة\n\nتا میدهد جهت بخواهچه زمین و اختیار دارد و و مانند مهتر است در نا قبولی گواهی تعریف\nکنند گان در کشتیها و ایشان کسانی اند که تعریف میکنند اندازه آن مردم را که خشتی\nدر کشتیها برای آنکه حاکم بگیرد از آنها چیز معلوم را بظلم و مانند مهترده است در نا قبولی گواهی\nتعریف کنند گان در تمامی اقسام کسب گران و ایشان بزرگان کسب گرانند\n\nفایده\nو ان نیست گواهی بزرگران برای خواجه\nو ایشان برای آن تقسیم کند و هم بر ایشان\nنیز میکند و گواهی جهت برای حاکم و عامل\nیک نوع ولایت بر ایشان است باشد کمتر\nدو ولت این حشما بیاید و انقدر حصه باسم\nسر گرانان است\n\nوبه يعلم ان شهادة الفلاحين لشيخ قريتهم وشها تهم للقسام\nالذى يقسم عليهم وشهادة الرعية لحاكمهم وعاملهم ومن له نوع ولاية\nعليهم لا تجوز لكنه مقيد بما اذا كانوا يخصون وهو ما اذا كانوا مأة فاقل وتكمله رد المحتار\nو باین حکم که ذکر کردیم معلوم شد اینکه گواهی کشاورزان و برگران برای خواجه ده ایشان\nوگواهی ایشان برای قسمت کننده که قسمت میکند بر ایشان و گواهی رعیت برای حاکم و عامل خود\nو برای کسیکه اور ابرایشان یک نوع تصرف باشد روا نیست اگر ایشان\nدر حساب می آمدند و آن حساب آمدن ایشان آنست که اگر ایشان صدکس\nبودند و یا کمتر از ان وفى شرح المنظومة امير كبير ادعى نشهد له عما\nله ونوابه ورعا ياهم لا تقبل كشهادة المزارع لرب الارض زجر\nقال الرملي يؤخذ منه ان شهادة خدام الملازمين له كملازمة العبد\nالمولاه كذلك لا تقبل وهو ظاهر ولا سيما فى زماننا هذا وقد\nافتیت به مرارا ومثله فى شهادات جامع الفتاوی\nبصيغة اعوان الحكام والوكلاء على باب القضاة لا\nتسمع شهادتهم لانهم ساعون في ابطال\nحق المستحق وهم فساق (منحة الخالق)\n\nفایده\nقبول نیست گواهی عاملان رعیتان\nامیر کبیر سپاهی و و گواهی عجرت ایشان\nبرای او و گواهی خدمتگار اوه\nو غلام با و لازم باشد","chars":1578,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0013/00141.jpg","first_page":1,"last_page":651,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0013/141","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0013/canvas/141","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0013/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0013_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}